Phát hiện muộn màng khi người nhiễm virus đã rời du thuyền ở Campuchia

Tàu Westerdarm cập cảng ở Sihanoukville, Campuchia, ngày 15/2. Ảnh: AFP/Getty.

Phát hiện muộn màng khi người nhiễm virus đã rời du thuyền ở Campuchia

Được đảm bảo rằng tàu Westerdam không có bệnh, hàng trăm hành khách đã rời khỏi Campuchia và hướng đến các sân bay. Một người sau đó được phát hiện nhiễm virus corona.

Du thuyền Westerdam đã bị hắt hủi hết cảng này đến cảng khác vì lo sợ nó có thể mang virus corona, nhưng khi đến Campuchia vào ngày 13/2, các hành khách trên tàu với những bông hoa, với đích thân Thủ tướng Hun Sen ra bến cảng để chào mừng.

Giữa những đảm bảo rằng con tàu không có bệnh, hàng trăm hành khách phấn khởi đã rời tàu. Một số đã đi ngắm cảnh, tham quan các bãi biển và nhà hàng, đi mát-xa. Những người khác tới các điểm đến trên khắp thế giới.

Tàu Westerdarm cập cảng ở Sihanoukville, Campuchia, ngày 15/2. Ảnh: AFP/Getty.
Tàu Westerdarm cập cảng ở Sihanoukville, Campuchia, ngày 15/2. Ảnh: AFP/Getty.

Tuy nhiên, một hành khách đã không thể vượt qua máy quét nhiệt tại sân bay Kuala Lumpur ở Malaysia. Công dân người Mỹ bị chặn lại hôm 15/2 sau đó đã thử nghiệm dương tính với virus corona.

Theo New York Times, hôm 16/2, với những hành khách đã tới các điểm đến trên ít nhất ba lục địa, các quan chức y tế đang tìm cách xác định mức độ nghiêm trọng của vấn đề và làm cách nào để ngăn nó lan rộng hơn.

Rắc rối ngoài dự tính
“Chúng tôi đã lường trước những trục trặc nhưng ở mức độ này thì chưa”, tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt, cho biết.

Với hơn một nghìn hành khách từ Westerdam hướng về nhà, việc ngăn chặn sự bùng phát virus corona trong phạm vi Trung Quốc có thể khó khăn hơn bao giờ hết.

“Đây có thể là một bước ngoặt”, ông nói.

Không rõ các hành khách đã được sàng lọc kỹ lưỡng như thế nào trước khi được phép rời tàu. Nhưng các chuyên gia cho biết cách tiếp cận tốt nhất để ngăn chặn sự lây lan của virus từ Westerdam ra rộng hơn là theo dõi tất cả hành khách và cách ly họ trong hai tuần.

Điều đó sẽ không dễ dàng.

 

Tiến sĩ Peter Rabinowitz, đồng giám đốc của MetaCenter về phòng chống đại dịch và an ninh y tế toàn cầu tại Đại học Washington, cho biết sự việc sẽ thách thức khả năng truy tìm dấu vết, phương pháp được sử dụng để theo dõi những người bị nhiễm bệnh.

“Việc kiểm soát một tình huống như thế này khi mọi người đã đi khắp thế giới thật sự đáng sợ”, Tiến sĩ Rabinowitz nói.

Các quan chức cho biết hơn 140 hành khách từ tàu đã bay tới Malaysia. Tất cả, trừ người phụ nữ Mỹ có kết quả dương tính và chồng bà, cuối cùng đã được phép tiếp tục hành trình của họ, tới các điểm đến bao gồm Mỹ, Hà Lan và Australia.

Hãng tàu cho biết hơn 1.000 hành khách khác đã lên các chuyến bay điều lệ đến Phnom Penh, thủ đô của Campuchia, và đang trong các giai đoạn quá cảnh khác nhau.

Hơn 200 người vẫn còn trên tàu ở Campuchia. Ảnh: Getty.
Hơn 200 người vẫn còn trên tàu ở Campuchia. Ảnh: Getty.

Khi tàu Westerdam khởi hành từ Hong Kong vào ngày 1/2 cho hành trình kéo dài 14 ngày, du thuyền của Holland America Line đang chở 1.455 hành khách và 802 thành viên thủy thủ đoàn.

Nó cập cảng ở Cao Hùng, Đài Loan, vào ngày 4/2 nhưng sau đó sớm gặp rắc rối.

Hành trình sóng gió, kết thúc không êm ả 

 

Khi virus lây lan giữa các hành khách và thành viên thủy thủ đoàn bị mắc kẹt trên một tàu du lịch khác, Diamond Princess, ở Yokohama, Nhật Bản, các cảng trên hành trình ban đầu của Westerdam bắt đầu từ chối cho nó cập bến.

Đài Bắc, Đài Loan, nói không. Các cảng tại Nhật Bản, Philippines, Thái Lan và lãnh thổ đảo Guam của Mỹ cũng vậy.

Hôm 13/2, khi công ty Holland America khẳng định rằng không có ai ở Westerdam bị nhiễm bệnh, Campuchia đã đồng ý cho nó cập cảng.

“Có người Campuchia hay người nước ngoài nào ở Campuchia đã chết vì căn bệnh này không?”, Thủ tướng Hun Sen nói hồi đầu tháng này. “Căn bệnh thực sự đang diễn ra ở Campuchia lúc này là bệnh sợ hãi”.

Hôm 14/2, Tổng thống Donald Trump viết trên Twitter lời cảm ơn tới Campuchia vì đã cho phép con tàu với hơn 600 hành khách là người Mỹ cập cảng.

Nhưng bằng cách mở rộng vòng tay với Westerdam, ông Hun Sen có thể đã khiến công dân của mình gặp nguy hiểm.

Holland America cho biết tính đến ngày 16/2, 233 hành khách và 747 thành viên thủy thủ đoàn vẫn còn trên tàu cập cảng tại Sihanoukville, Campuchia.

Sau khi Malaysia thông báo rằng một hành khách đã bị nhiễm bệnh, các hành khách và thành viên thủy thủ đoàn còn lại đã bị hạn chế trên tàu và xe buýt được lên kế hoạch vận chuyển họ vẫn đậu gần đó.

Không rõ liệu Campuchia có tìm cách cách ly những hành khách vẫn còn ở trong nước hay không và những người đã rời khỏi máy bay có phải đối mặt với việc cách ly ở quê nhà khi họ trở về không.

Hôm 16/2, Phó thủ tướng Malaysia Wan Azizah Wan Ismail cho biết trong cuộc họp báo rằng người phụ nữ Mỹ xác nhận bị nhiễm bệnh sau khi rời tàu đã thử nghiệm dương tính hai lần với virus.

Phó thủ tướng Malaysia Wan Azizah Wan Ismail nói chuyện với các phóng viên tuần trước. Ảnh: AP.
Phó thủ tướng Malaysia Wan Azizah Wan Ismail nói chuyện với các phóng viên tuần trước. Ảnh: AP.

Cả người phụ nữ 83 tuổi và chồng bà, 85 tuổi, cũng là công dân Mỹ, đều phải nhập viện và cách ly. Người chồng cũng đã được xét nghiệm hai lần với virus và kết quả đều âm tính. Nhưng ông bị viêm phổi, thường là dấu hiệu của virus xuất hiện trước khi nó có thể được xác định thông qua xét nghiệm.

Lỗ hổng trong quy trình sàng lọc

 

Cuộc chiến toàn cầu chống lại virus corona trở nên phức tạp bởi thực tế là các quốc gia khác nhau có thể có các biện pháp giám sát và phòng ngừa dịch bệnh khác nhau.

Mặc dù Tổ chức Y tế Thế giới đã cung cấp hướng dẫn, việc thực thi các tiêu chuẩn này tùy thuộc vào mỗi quốc gia, bao gồm cả việc cách ly những người có thể bị phơi nhiễm hoặc ngăn họ đi lại.

Chính phủ Campuchia cho biết hành khách và thành viên thủy thủ đoàn trên Westerdam đã được sàng lọc bằng các quy trình theo hướng dẫn từ Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tại Mỹ trước khi được phép rời tàu.

Một hành khách cho biết các quan chức y tế Campuchia đã đo nhiệt độ của mọi người.

Khoảng 20 người báo cáo bị bệnh trong chuyến đi cũng đã được xét nghiệm virus corona, theo tuyên bố hôm 16/2 của Đại sứ quán Mỹ tại Campuchia. Tất cả đều có xét nghiệm âm tính.

Người phụ nữ Mỹ không nằm trong số đó. Holland America cho biết bà không đến trung tâm y tế của tàu trong hành trình để báo cáo bất kỳ triệu chứng bệnh nào.

Hành khách của Westerdam được sàng lọc hôm 15/2 trước khi rời tàu ở Sihanoukville. Ảnh: Getty.
Hành khách của Westerdam được sàng lọc hôm 15/2 trước khi rời tàu ở Sihanoukville. Ảnh: Getty.

Tiến sĩ Schaffner, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, cho biết sẽ tốt hơn khi kiểm tra từng hành khách rời đi thay vì một nhóm được chọn bởi vì các phương pháp sàng lọc khác – như bảng câu hỏi du lịch và đo nhiệt độ – đều có thể không chính xác.

Những người háo hức xuống tàu có thể không trả lời hoàn toàn trung thực và những người bị bệnh có nhiệt độ khác nhau trong ngày, thường thấp hơn vào buổi sáng.

Khi hành khách Mỹ lần đầu thử nghiệm dương tính, cả Holland America và Campuchia đều đặt câu hỏi về kết quả này, yêu cầu thử nghiệm và xác nhận thêm. Malaysia đã tiến hành vòng thử nghiệm thứ hai và xác nhận người phụ nữ bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ bà bị nhiễm bệnh khi nào, ở đâu và do ai.

Phó thủ tướng Malaysia nói rằng nước này sẽ không chấp nhận thêm bất kỳ hành khách nào từ Westerdam.

Các hành khách rời tàu hôm 15/2. Ảnh: AFP/Getty.
Các hành khách rời tàu hôm 15/2. Ảnh: AFP/Getty.

Sự phối hợp giữa Malaysia và Campuchia dường như rất ít. Trong bức thư tìm kiếm thêm thông tin từ người đồng cấp Malaysia hôm 16/2, Bộ trưởng Y tế Campuchia Mam Bunheng cho biết ông chỉ biết qua truyền thông rằng xét nghiệm đầu tiên của người phụ nữ Mỹ là dương tính.

Holland America cho biết trong tuyên bố hôm 16/2 rằng không có hành khách hoặc thành viên thủy thủ đoàn nào khác báo cáo bất kỳ triệu chứng nào và hành khách đã trở về nhà sẽ được sở y tế địa phương liên lạc.

Công ty nói rằng trước khi tàu rời Hong Kong, hộ chiếu của mọi người trên tàu đã được xem xét để đảm bảo rằng không có ai đi qua Trung Quốc đại lục trong 14 ngày trước khi đi tàu. Nhưng chính Hong Kong cũng bị dịch bệnh xâm nhập.

PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), cố vấn Trung tâm đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam được đo thân nhiệt tại "tâm dịch" ở Vĩnh Phúc. Ảnh: Hà Anh Đức

Hà Nội tiếp tục phát hiện 3 người nghi ngờ nhiễm virus Corona

Ngày 17/2, Sở Y tế Hà Nội mới phát hiện 3 trường hợp nghi nhiễm virus Corona tại quận Nam Từ Liêm, quận Thanh Xuân, huyện Mê Linh.

PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), cố vấn Trung tâm đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam được đo thân nhiệt tại "tâm dịch" ở Vĩnh Phúc. Ảnh: Hà Anh Đức
PGS.TS Trần Đắc Phu – nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), cố vấn Trung tâm đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam được đo thân nhiệt tại “tâm dịch” ở Vĩnh Phúc. Ảnh: Hà Anh Đức

Sở Y tế Hà Nội cho biết, hết ngày 16/2, Hà Nội phát hiện thêm 52 trường hợp mới từ vùng dịch (Trung Quốc) trở về.

Đặc biệt, riêng ngày 16/2, Sở Y tế Hà Nội mới phát hiện mới phát hiện 3 trường hợp nghi nhiễm virus Corona (tại quận Nam Từ Liêm, quận Thanh Xuân, huyện Mê Linh).

Trước đó, ngày 15/2, UBND huyện Phúc Thọ (Hà Nội) đã có quyết định cách ly một gia đình gồm 5 người do có người trong gia đình trở về từ vùng dịch Covid-19 ở huyện Bình Xuyên (tỉnh Vĩnh Phúc).

Theo đó, 5 người bị cách ly gồm 2 bố mẹ và 3 người con. Gia đình này đi thăm nhà ngoại ở Bình Xuyên từ ngày 8/2, đến ngày 9/2 thì trở về địa phương.

Hiện tại, cả gia đình này được cách ly tại nhà, chính quyền địa phương vận động họ không đi đâu trong thời gian cách ly theo quy định nhằm tránh lây lan sang người khác. Lực lượng y tế địa phương cũng thường xuyên theo dõi sức khỏe của 5 người này và hiện tình trạng sức khỏe của 5 người trong gia đình không có biểu hiện gì bất thường.

Sở Y tế Hà Nội cho biết, Hà Nội hiện có 5 bệnh viện trực thuộc Sở Y tế Hà nội theo tiếp nhận cách ly, theo dõi và điều trị cho bệnh nhân bao gồm:

Đối với bệnh nhân trẻ em: Bệnh viện Đa khoa Bắc Giang.

Bệnh nhân người lớn: Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, Đức Giang, Đống Đa, Bắc Thăng Long, Thanh Nhàn.

Theo PGS.TS Trần Đắc Phu – nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), cố vấn Trung tâm đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam cho rằng, thời gian ủ bệnh của virus ảnh hưởng đến thời gian thực hiện biện pháp cách ly y tế.

Hiện nay, tất cả các nước vẫn thực hiện việc cách ly trong vòng 14 ngày. Những trường hợp ủ bệnh lên đến 24 ngày có thể chỉ là ca đơn lẻ. Đây là virus mới nên Việt Nam sẽ theo dõi sát cảnh báo của WHO, các nước để có điều chỉnh khi cần thiết.

Biểu đồ cập nhật tình hình Virus Corona tại Việt Nam
Biểu đồ cập nhật tình hình Virus Corona tại Việt Nam
Biểu đồ cập nhật tình hình Virus Corona trên Thế Giới
Biểu đồ cập nhật tình hình Virus Corona trên Thế Giới

 

 

Golfer nổi tiếng Trung Quốc Li Haotong sẽ không thể tranh tài trên sân nhà Thâm Quyến vào tháng Tư tới. Ảnh: Asian Tour. 

European Tour hoãn hai giải vì Covid-19

European Tour cùng đối tác đồng bảo trợ Asian Tour vừa thông báo hoãn các sự kiện ở Kuala Lumpur và Thâm Quyến, vì lo ngại đại dịch virus corona. 

Theo kế hoạch ban đầu, Maybank Championship diễn ra trên sân Saujana Golf & Country Club ở Kuala Lumpur, Malaysia, từ 16-19/4, còn Volvo China Open mở màn ngày 23/4 tại Genzon Golf Club, thuộc Thâm Quyến, Trung Quốc.

Sự kiện ở Malaysia được hoãn do yêu cầu của nhà tài trợ danh xưng Maybank,  trong khi việc tạm dừng chặng Trung Quốc là kết quả của cuộc thảo luận giữa European Tour và chính quyền cùng Hiệp hội golf cũng hư đối tác sở tại. Thâm Quyến đang được kiểm soát chặt chẽ nhằm ngăn sự lây lan của Covid-19.

Golfer nổi tiếng Trung Quốc Li Haotong sẽ không thể tranh tài trên sân nhà Thâm Quyến vào tháng Tư tới. Ảnh: Asian Tour. 
Golfer nổi tiếng Trung Quốc Li Haotong sẽ không thể tranh tài trên sân nhà Thâm Quyến vào tháng Tư tới. Ảnh: Asian Tour.

“Sức khoẻ của các golfer, khán giả và Ban tổ chức là ưu tiên hàng đầu. Dù rất lấy làm tiếc khi phải hoãn các giải Maybank và Volvo, chúng tôi nghĩ đây là việc làm đúng đắn trong bối cảnh hiện nay. Chúng tôi vẫn đang nghiên cứu thời điểm tổ chức mới cho cả hai sự kiện này”, Giám đốc Điều hành Keith Pelley nói.European Tour hy vọng sẽ mở lại hai sự kiện này vào cuối năm nay, dù chưa xác định thời gian cụ thể.

Trước đó, Royal & Ancient – R&A đã huỷ Women’s Amateur châu Á – Thái Bình Dương, trong khi PGA Tour Series dành riêng cho Trung Quốc hoãn các chặng vòng loại và bốn sự kiện đầu tiên trong mùa giải năm nay. Tính đến ngày 15/2, LPGA Tour đã huỷ ba giải chính thức gồm Blue Bay LPGA trên đảo Hải Nam, Honda LPGA Thailand ở Pattaya và HSBC Women’s Championship ở Singapore.

Từ nay đến cuối năm, châu Á còn nhiều giải golf đỉnh cao, trong đó có lịch trình Thượng Hải – Busan – Đài Bắc – Shiga (Nhật) từ giữa tháng 10 đến đầu tháng 11 của LPGA Tour, World Golf Championship – HSBC Champions do PGA Tour và European Tour đồng bảo trợ. Bộ môn golf ở Olympic Tokyo 2020 thì khởi tranh vào ngày 30/7. “Số phận” các sự kiện này vẫn tuỳ thuộc vào diễn biến của Covid-19. Theo cập nhật trưa 16/2, dịch viêm phổi do nCoV đã làm gần 1.670 người thiệt mạng, 69.270 ca nhiễm và quốc gia khởi phát chiếm gần trọn các con số này.

Quốc Huy (theo Golf Digest)

DIễn tập bảo hộ khi tiếp xúc với bệnh nhân nghi nhiễm nCoV. Ảnh: Như Quỳnh

WHO: Việt Nam đang ứng phó tốt dịch corona

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá Việt Nam đã khởi động hệ thống ứng phó ngay từ giai đoạn đầu dịch Covid-19.

Theo WHO, ngay những ngày đầu tiên khi Trung Quốc ghi nhận 27 ca viêm phổi cấp lạ tại thành phố Vũ Hán, Bộ Y tế Việt Nam đã có chỉ đạo phòng dịch, giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh ngay tại cửa khẩu và cộng đồng, đảm bảo phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn. Động thái này được cho là vô cùng quan trọng để phòng ngừa dịch bệnh xâm nhập.

Khi Trung Quốc xác nhận trường hợp đầu tiên tử vong do viêm phổi nCoV vào ngày 11/1, Việt Nam nhanh chóng thắt chặt kiểm soát y tế tại cửa khẩu, sân bay. Khách nhập cảnh được kiểm tra thân nhiệt, bất kể ai có biểu hiện ho, sốt, đau tức ngực… có tiền sử dịch tễ liên quan đến vùng dịch đều được cách ly, theo dõi, lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm, quản lý chặt chẽ ca bệnh tại các cơ sở y tế.

Số điện thoại đường dây nóng 19003228 của Bộ Y tế cung cấp thông tin về bệnh viêm đường hô hấp cấp do nCoV. Các đội phản ứng nhanh được thành lập tại hàng chục bệnh viện lớn và viện quân y, mỗi đội gồm ít nhất hai bác sĩ và xe cứu thương, sẽ cơ động tới mọi địa bàn. 

Việt Nam đã làm tốt công tác giám sát, cách ly người nghi nhiễm và điều trị bệnh nhân, ngay từ khi phát hiện ca bệnh đầu tiên, theo WHO. Hiện Vĩnh Phúc trở thành điểm nóng dịch bệnh khi số người dương tính với nCoV trên cả nước là 16 người thì có tới 11 người ở Vĩnh Phúc. Tất cả những người có liên quan tiếp xúc gần với người dương tính đều được cách ly, theo dõi. 

Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh, Trung tâm y tế các huyện, thành phố lập tức tiến hành phun khử khuẩn các trường học, chợ, bến xe và nơi tập trung đông người. Đội cơ động phản ứng nhanh chống dịch tuyến Trung ương cùng các y bác sĩ chi viện Trung tâm Y tế huyện Bình Xuyên. 

16 trường hợp dương tính với nCoV ở Việt Nam được điều trị theo phác đồ Bộ Y tế, hiện 7 người đã khỏi bệnh và xuất viện. Những người còn lại sức khỏe ổn định.

WHO nhận định: “Việc phát hiện sớm, cách ly sớm, điều trị tích cực là điều cực kỳ quan trọng”. 

DIễn tập bảo hộ khi tiếp xúc với bệnh nhân nghi nhiễm nCoV. Ảnh: Như Quỳnh
DIễn tập bảo hộ khi tiếp xúc với bệnh nhân nghi nhiễm nCoV. Ảnh: Như Quỳnh

WHO gọi đây là “năng lực quốc gia trong việc sẵn sàng ứng phó và kiểm soát các vấn đề y tế khẩn cấp”. WHO đánh giá năng lực của Việt Nam trong việc xử trí các vấn đề y tế công cộng khẩn cấp, kể cả các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi tăng lên đáng kể. Kết quả này có được sau nhiều năm đầu tư tăng cường năng lực theo Điều lệ y tế quốc tế, bao gồm giám sát và đánh giá nguy cơ, năng lực phòng thí nghiệm, phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý lâm sàng, truyền thông nguy cơ…

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo Việt Nam cần tiếp tục cảnh giác và sẵn sàng kiểm soát dịch bệnh bởi dự kiến sẽ có thêm các trường hợp nhiễm virus corona chủng mới trong những ngày tới.

Hiện chưa có vaccine phòng Covid-19. Việc sản xuất vaccine đang được tiến hành để các thử nghiệm lâm sàng có thể bắt đầu sau 3-4 tháng. WHO sẽ công bố danh sách ban đầu các loại vaccine đang được nghiên cứu và có thể tham gia các thử nghiệm lâm sàng.

Để tránh bị nhiễm nCoV, WHO khuyến cáo người dân giữ gìn vệ sinh tay và hô hấp cơ bản, thực hiện an toàn thực phẩm. Nếu có thể, cần tránh tiếp xúc gần với những người có những triệu chứng của các bệnh về hô hấp như ho hay hắt hơi.

Những biện pháp không được khuyến cáo trong việc điều trị Covid -2019 bởi chúng không có hiệu quả và có thể gây nguy hiểm là hút thuốc, tự uống thuốc như kháng sinh, đeo nhiều khẩu trang cùng lúc để tối ưu mức bảo vệ.

 

 Thúy Quỳnh

Bác sĩ trang phục bảo hộ tránh lây nhiễm khi tiếp xúc với người nghi nhiễm nCoV. Ảnh: Như Quỳnh

7 bệnh nhân corona ở Vĩnh Phúc xét nghiệm âm tính

VĨNH PHÚC – Giám đốc Sở Y tế tỉnh Vĩnh Phúc Nguyễn Thanh Hải hôm nay cho hay 7 trong số 8 bệnh nhân viêm phổi kết quả xét nghiệm âm tính nCoV.

8 bệnh nhân Vĩnh Phúc này đang được điều trị cách ly. Trước đó 3 người đã xuất viện, bao gồm người phát bệnh đầu tiên Nguyễn Thị Dự 23 tuổi.

Bố của Dự là bệnh nhân mới nhất nhiễm virus corona, ca thứ 11 ở Vĩnh Phúc và là ca thứ 16 tại Việt Nam, ngày 16/2 vẫn còn dương tính với nCoV.

7 người còn lại kết quả xét nghiệm âm tính, trong đó 5 người xét nghiệm hai lần liên tiếp đều âm tính. 

Theo ông Hải, các bệnh nhân đã âm tính vẫn đang tiếp tục được lấy mẫu để xét nghiệm nCoV thêm, đảm bảo thực sự khỏi bệnh trước khi xuất viện. 

“Nếu không có gì bất trắc, dự kiến có 2 bệnh nhân sẽ xuất viện ngày 17/2”, ông Hải cho biết. Hai bệnh nhân này đang cách ly ở Phòng khám đa khoa Quang Hà, là Phạm Thị Bình 42 tuổi, chị họ của Dự, và Nguyễn Thị Nam, thành viên trong đoàn 8 người Công ty Nihon Plast về từ Vũ Hán, Trung Quốc. 

Ông Hải cho biết thêm, hai người còn lại trong nhóm 8 người công ty Nihon, đến hôm nay cũng có kết quả xét nghiệm âm tính. Như vậy, đoàn 8 người thì có 6 người dương tính với nCoV. Huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc, đang trong tâm dịch, vậy nên cả hai trường hợp này vẫn đang được cách ly tại Tam Đảo. 

Bác sĩ trang phục bảo hộ tránh lây nhiễm khi tiếp xúc với người nghi nhiễm nCoV. Ảnh: Như Quỳnh
Bác sĩ trang phục bảo hộ tránh lây nhiễm khi tiếp xúc với người nghi nhiễm nCoV. Ảnh: Như Quỳnh

Nguồn lây nhiễm ở Vĩnh Phúc là từ một nhóm 8 công nhân Công ty Nihon Plast ở Vũ Hán – tâm dịch Covid-19 tại Trung Quốc, về nước ngày 17/1. Một trong 8 công nhân này là Nguyễn Thị Dự đã lây cho 6 người khác gồm bố, mẹ, em gái, chị họ, hàng xóm, bé 3 tháng tuổi cháu ngoại của chị họ. Vĩnh Phúc đang là tỉnh có nhiều người mắc virus corona nhất, với 11 bệnh nhân. Cả nước đến nay ghi nhận 16 ca dương tính, trong đó 7 người đã xuất viện.

 Thúy Quỳnh

Nhân viên y tế tại một bệnh viện ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, hôm 9/2. Ảnh: Reuters. 

Số người chết vì virus corona tăng lên 1.775

Số người tử vong do nhiễm nCoV tăng thêm 105, nâng tổng số người chết lên 1.775 trong 71.330 ca nhiễm trên toàn thế giới.

Tỉnh Hồ Bắc, tâm điểm dịch viêm phổi corona (Covid-19), ghi nhận thêm 100 ca tử vong và 1.933 ca nhiễm mới, nâng tổng số người chết và nhiễm bệnh tại tỉnh lên lần lượt là 1.696 và 58.182, theo số liệu được Ủy ban Y tế tỉnh này công bố hôm nay.

So với hôm qua, số ca nhiễm mới tại Hồ Bắc đã tăng gần 5%, nhưng số người tử vong đã giảm so với 139 ca trước đó. Gần 90% các ca nhiễm mới được phát hiện tại Vũ Hán.

Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc sau đó cho biết cả nước ghi nhận thêm 105 ca tử vong và 2.048 trường hợp nhiễm bệnh, đưa số người chết tại Trung Quốc đại lục lên 1.770 và số người nhiễm bệnh lên 70.548.

Nhân viên y tế tại một bệnh viện ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, hôm 9/2. Ảnh: Reuters. 
Nhân viên y tế tại một bệnh viện ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Giới chức Hồ Bắc thông báo thay đổi phương pháp tính số ca nhiễm từ ngày 13/2. Theo đó, các trường hợp có biểu hiện lâm sàng hoặc được chẩn đoán lâm sàng nhiễm virus sẽ được tính chung vào số liệu ca nhiễm mới. Toàn thế giới hiện có 71.330 trường hợp nhiễm bệnh, 1.775 người chết và 10.607 người được chữa khỏi. 5 ca tử vong được ghi nhận ngoài Trung Quốc đại lục ở Nhật Bản, Hong Kong, Pháp, Philippines và Đài Loan.

Dịch Covid-19 bùng phát ở Vũ Hán từ tháng 12/2019, lan ra 27 quốc gia, vùng lãnh thổ. Người phát ngôn của Uỷ ban Y tế quốc gia Trung Quốc hôm qua cho biết các số liệu cho thấy dịch bệnh đang được kiểm soát.

Tuy nhiên, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus đã cảnh báo “không thể dự đoán được dịch bệnh này sẽ đi theo hướng nào”.

 

Những nơi có bệnh nhân nhiễm Covid-19.
Những nơi có bệnh nhân nhiễm Covid-19.

Ngọc Ánh (Theo Reuters/ AFP)
Toàn văn Tuyên bố Chủ tịch về Ứng phó chung của ASEAN

Toàn văn Tuyên bố Chủ tịch về Ứng phó chung của ASEAN trước sự bùng phát dịch Covid-19

Toàn văn Tuyên bố Chủ tịch về Ứng phó chung của ASEAN trước sự bùng phát dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (Covid-19) gây ra.

Toàn văn Tuyên bố Chủ tịch về Ứng phó chung của ASEAN
Toàn văn Tuyên bố Chủ tịch về Ứng phó chung của ASEAN

1. Những người đứng đầu Nhà nước/Chính phủ của các Quốc gia thành viên ASEAN bày tỏ quan ngại về sự bùng phát của bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (Covid-19) gây ra. Dịch bệnh này thách thức nghiêm trọng đời sống của người dân và sự phát triển của các quốc gia thành viên ASEAN, cả khu vực và toàn thế giới;

2. Chúng tôi ghi nhận Tuyên bố về “tình trạng y tế công cộng khẩn cấp quốc tế đáng quan ngại” của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 30 tháng 1 năm 2020;

3. Chúng tôi tái khẳng định cam kết và quyết tâm bảo đảm môi trường sống hòa bình, an toàn cho người dân và sự phát triển bền vững của các quốc gia thành viên ASEAN và khu vực;

4. Chúng tôi nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của đoàn kết ASEAN và tinh thần Gắn kết và Chủ động thích ứng của Cộng đồng ASEAN trước sự bùng phát của bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona gây ra và những thách thức tương tự;

5. Chúng tôi bày tỏ tình đoàn kết và ủng hộ mạnh mẽ với nỗ lực to lớn của Chính phủ và người dân Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trong ứng phó với dịch bệnh do Covid-19 gây ra;

6. Chúng tôi hài lòng ghi nhận nỗ lực của các quốc gia thành viên ASEAN, đánh giá cao vai trò tích cực và hành động kịp thời của kênh hợp tác Y tế ASEAN trong phối hợp với các Đối tác như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc (các nước Cộng 3) nhằm ngăn chặn và kiểm soát sự lây lan của Covid-19; đồng thời hoan nghênh kết quả tích cực của Hội nghị trực tuyến đặc biệt các Quan chức Cao cấp về Phát triển Y tế (SOMHD) ASEAN+3 về Covid-19, diễn ra vào ngày 3 tháng 2 năm 2020;

7. Chúng tôi nhấn mạnh vai trò quan trọng của WHO trong chiến dịch toàn cầu nhằm kiểm soát và ngăn chặn sự lây lan của Covid-19;

8. Chúng tôi nhận thức tầm quan trọng của sự phối hợp nhịp nhàng và ứng phó chung của ASEAN trong việc kiềm chế sự lây lan của dịch bệnh;

9. Từ các biện pháp mà các quốc gia thành viên ASEAN và các cơ chế y tế khu vực đang triển khai, chúng tôi nhất trí:

– Tái khẳng định cam kết của ASEAN ứng phó với sự bùng phát của dịch bệnh do Covid-19 gây ra;

– Tăng cường hơn nữa phối hợp cấp quốc gia và khu vực để đảm bảo rằng ASEAN chủ động và sẵn sàng thích ứng nhằm giảm thiểu và dần loại bỏ các mối đe dọa của Covid-19;

– Đẩy mạnh chia sẻ kịp thời thông tin, kinh nghiệm và thực tiễn xử lý giữa các quốc gia thành viên ASEAN, Trung Quốc và với các đối tác của ASEAN, WHO và các tổ chức quốc tế, trong việc phòng ngừa, phát hiện và điều trị các ca nhiễm Covid-19;

– Khuyến khích tiếp tục tận dụng và tăng cường hợp tác trong các cơ chế khu vực nhằm phối hợp ứng phó với dịch bệnh;

– Giao cơ quan hợp tác chuyên ngành Y tế ASEAN hình thành mạng lưới phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên ngành có liên quan của ASEAN trong các lĩnh vực lãnh sự, xuất nhập cảnh và giao thông vận tải,.. nhằm đảm bảo cách tiếp cận có hệ thống và đồng bộ của Cộng đồng ASEAN ứng phó với dịch bệnh;

– Giao Hội đồng điều phối ASEAN (ACC) theo dõi chung và báo cáo, khuyến nghị lên Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36;

– Trong khi khẳng định chính sách nhất quán duy trì nền kinh tế và đường biên giới mở, chúng tôi nhấn mạnh sự cần thiết phối hợp và chuẩn hóa các biện pháp kiểm tra y tế tại biên giới và cửa khẩu tại các quốc gia thành viên ASEAN;

– Yêu cầu các cơ quan đại diện ngoại giao của các nước thành viên ASEAN ở các nước thứ ba tiến hành hỗ trợ lãnh sự cho công dân các nước thành viên ASEAN khi cần trợ giúp;

– Tăng cường hợp tác để đảm bảo người dân không bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những tin tức và thông tin sai lệch về Covid-19;

10. Chúng tôi quyết tâm phối hợp chặt chẽ và tích cực với các Đối tác của ASEAN và cộng đồng quốc tế nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực của Covid-19;

11. Chúng tôi cam kết dành ưu tiên cao của ASEAN ứng phó với dịch bệnh nguy hiểm này và kêu gọi cộng đồng quốc tế cùng chung tay hỗ trợ ASEAN.

QT.

Rửa tay là cách phòng ngừa bệnh tật hiệu quả (Ảnh minh họa).

Không phải nước rửa tay khô, chuyên gia tiết lộ bà bầu và trẻ em rửa tay bằng thứ này là hiệu quả nhất

Rửa tay thường xuyên là một trong những cách phòng virus corona được WHO khuyến cáo, đối với bà bầu và trẻ em hãy chọn thứ này rửa tay để đem lại hiệu quả tốt nhất.

Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 (virus corona hay nCoV), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo mọi người nên chủ động phòng tránh bằng cách đeo khẩu trang, tránh tụ tập nơi đông người, rửa tay thường xuyên….

Bác sĩ Faith Buenaventura – Alcazaren – Chuyên gia Nhi khoa tại tổ chức Stratum Health Partner (Philippines) cho biết, rửa tay thường xuyên vẫn là cách hiệu quả nhất để bảo vệ cha mẹ và trẻ chống lại virus bởi: “Khi một người nhiễm bệnh ho, nước bọt bắn ra xung quanh. Một người khác không may bị dính và vô tình chạm vào miệng trẻ, khiến việc truyền nhiễm có thể xảy ra”.

Rửa tay là cách phòng ngừa bệnh tật hiệu quả (Ảnh minh họa).
Rửa tay là cách phòng ngừa bệnh tật hiệu quả (Ảnh minh họa).

Vì lo lắng trước dịch Covid-19 nên bà bầu và các mẹ đang nuôi con nhỏ đều đổ xô tìm mua các nước loại nước rửa tay khô, nhưng Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế vẫn khuyến cáo rửa tay bằng nước xà phòng là cách hữu hiệu để phòng ngừa bệnh tật. TS.BS Đào Thị Yến Phi – Trưởng Bộ môn dinh dưỡng Đại học Y Phạm Ngọc Thạch TP HCM cũng chia sẻ, thay vì dùng nước tay khô, mẹ bầu và trẻ nhỏ nên rửa tay bằng nước và xà phòng là hiệu quả nhất. Nước rửa tay khô chỉ dùng trong trường hợp đi ra ngoài, nhưng khi về nhà vẫn phải rửa tay lại với nước và xà phòng.

“Da của trẻ nhạy cảm và dễ bị tổn thương bởi các tác động mạnh. Trong các cách để làm sạch tay thì cách tốt nhất là rửa tay với nước và xà phòng, chứ không phải dùng nước rửa tay khô. Nước rửa tay khô chúng ta chỉ sử dụng khi ra ngoài, nhưng sau khi về nhà chúng ta vẫn rửa tay bằng xà phòng và nước sạch. Các loại nước rửa tay khô có độ kiềm ở mức trung tính thì an toàn cho trẻ. Tuy nhiên trong điều kiện không có loại đó, chúng ta có thể sử dụng bất kì dạng nước rửa tay khô nào cho trẻ, nhưng sau đó sẽ rửa lại bằng xà phòng và nước sạch. Cha mẹ lưu ý, chúng ta nên tập cho trẻ tự rửa tay, điều này rất quan trọng vì khi trẻ biết cách rửa tay thì trẻ sẽ cẩn thận hơn.

Theo bác sĩ Đào Thị Yến Phi, rửa tay bằng xà phòng là cách loại bỏ vi khuẩn trên tay hiệu quả nhất (Ảnh minh họa).
Theo bác sĩ Đào Thị Yến Phi, rửa tay bằng xà phòng là cách loại bỏ vi khuẩn trên tay hiệu quả nhất (Ảnh minh họa).

Trong xà phòng có 2 đầu, 1 đầu là là chất béo, 1 đầu bên kia là chất tan trong nước. Khi chúng ta xoa xà phòng lên tay, đầu chất béo sẽ bám lên tay và nước sẽ rửa đi, đây là cách loại bỏ tất cả những vật sống như vi khuẩn, màng tế bào nhiễm khuẩn ra khỏi tay tốt nhất. Trong khi đó nếu chúng ta xịt một loại nước diệt khuẩn lên tay, đặc biệt là các loại cồn cao như cồn 90 độ thì nó bay hơi rất nhanh và tạo thành một lớp màng như xác vi khuẩn. Nó không làm sạch sâu được giống như chúng ta rửa tay bằng xà phòng.

Cho nên rửa tay bằng xà phòng luôn là tốt nhất, nước rửa tay khô, nước rửa tay diệt khuẩn chỉ là tiện lợi”.

Ngoài việc rửa tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang, bác sĩ Yến Phi cũng nhấn mạnh cả mẹ bầu và trẻ em đều nên ăn uống cân đối, không dư thừa, không thiếu; uống nhiều nước và ăn nhiều rau xanh, trái cây để hệ miễn dịch được hoạt động hiệu quả hơn.

Trong trường hợp đi ra ngoài không có sẵn xà phòng và nước, mọi người có thể mang theo nước rửa tay khô. Đối với phụ nữ mang thai và trẻ em, sức đề kháng tương đối yếu thì câu hỏi đặt ra là những loại nước rửa tay khô trên thị trường có đủ an toàn đề phòng chống virus corona hay không? Theo bác sĩ nhi khoa Trương Hoàng Hưng (đang sinh sống và làm việc tại bang Texas (Mỹ): Bố mẹ chỉ cần lựa chọn các loại dung dịch rửa tay khô chứa cồn 60%-75% là được. Dung dịch này tiêu diệt được hầu hết các loại virus, nên có tác dụng rất tốt phòng ngừa lây lan thời corona. Phòng thí nghiệm của Trung Quốc cũng cho biết là dung dịch chứa cồn 75% diệt virus corona tốt”.

Theo bác sĩ nhi khoa Trương Hoàng Hưng, cha mẹ chỉ cần lựa chọn các loại dung dịch rửa tay khô chứa cồn 60%-75% là được (Ảnh minh họa).
Theo bác sĩ nhi khoa Trương Hoàng Hưng, cha mẹ chỉ cần lựa chọn các loại dung dịch rửa tay khô chứa cồn 60%-75% là được (Ảnh minh họa).

Đối với phụ nữ mang thai, khi mua nước rửa tay khô hoặc xà phòng sát khuẩn, các mẹ hãy đọc kĩ bảng thành phần để đảm bảo không có chất Triclosan hoặc Triclocarban. Các nhà khoa học thuộc Đại học bang Arizona, Hoa Kỳ, cho biết chất Triclosan có thể phá hoại sự lưu thông máu bình thường trong tử cung và khiến cho não của thai nhi bị thiếu oxy. Trong khi đó, Triclocarban có xu hướng tích lũy và khả năng hấp thụ qua da rất nhanh. Chất này ngấm vào máu, tập trung ở các mô mỡ của người và động vật gây ra các bệnh nguy hiểm, bao gồm rối loạn hormone giới tính, ung thư… Chất này có thể truyền qua nhau thai tới thai nhi, hoặc tiết vào sữa khiến trẻ bú mẹ bị ảnh hưởng.

Cha mẹ đừng quên tải ngay app Lotus để làm ngay 11 câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra độ hiểu biết về covid-19 (ncoV), cũng như tham khảo lời khuyên của những chuyên gia hàng đầu.

Ứng phó chung của ASEAN trước bùng phát của dịch bệnh

Tuyên bố Chủ tịch ASEAN về Ứng phó chung của ASEAN trước bùng phát dịch Covid-19

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (Covid-19) gây ra, sau khi trao đổi với các nước thành viên ASEAN, trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ra Tuyên bố của Chủ tịch ASEAN về Ứng phó chung của ASEAN trước bùng phát của dịch bệnh.

Ứng phó chung của ASEAN trước bùng phát của dịch bệnh
Ứng phó chung của ASEAN trước bùng phát của dịch bệnh

Tuyên bố bày tỏ quan ngại của các nhà lãnh đạo ASEAN về diễn biến phức tạp của dịch bệnh, tác động nghiêm trọng đến đời sống người dân và sự phát triển của các nước ASEAN cũng như ở khu vực và trên thế giới. Nhấn mạnh đoàn kết ASEAN và tinh thần “Gắn kết và Chủ động thích ứng” của Cộng đồng, các nhà lãnh đạo ASEAN khẳng định cam kết mạnh mẽ chung tay kiểm soát và ngăn ngừa sự lây lan của dịch bệnh, đảm bảo cuộc sống bình yên cho người dân.

Tuyên bố hoan nghênh các nỗ lực đang được tiến hành trong kênh hợp tác y tế ASEAN và với các Đối tác (Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc); nhấn mạnh ASEAN sẽ tăng cường phối hợp ở cả cấp quốc gia và khu vực; điều phối các hoạt động hợp tác chung giữa các kênh chuyên ngành liên quan để thống nhất cách tiếp cận đồng bộ, hiệu quả của Cộng đồng ASEAN cũng như tăng cường hợp tác với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các Đối tác, các tổ chức quốc tế trong phòng chống và kiểm soát dịch bệnh.

Tuyên bố cũng khẳng định tình đoàn kết và ủng hộ mạnh mẽ của ASEAN với nỗ lực to lớn của Chính phủ và người dân Trung Quốc và cộng đồng quốc tế nói chung trong ứng phó với bệnh dịch.

Tuyên bố nhấn mạnh các nước ASEAN tiếp tục duy trì chính sách mở cửa; nhất trí phối hợp trong công tác kiểm tra y tế tại các cửa khẩu của các quốc thành viên; yêu cầu các cơ quan đại diện ngoại giao của các nước thành viên ASEAN ở nước thứ ba hỗ trợ lãnh sự cho công dân ASEAN trong trường hợp cần thiết cũng như hợp tác hiệu quả ngăn ngừa thông tin sai lệch về dịch bệnh Covid-19.

Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng cam kết dành ưu tiên cao của ASEAN ứng phó với dịch bệnh và kêu gọi sự chung tay từ cộng đồng quốc tế.

Nằm trong các ứng phó chung của ASEAN với virus Covid-19, trong vai trò Chủ tịch Hội đồng ACC, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã đề nghị tổ chức cuộc họp đặc biệt của ACC và phối hợp cùng Trung Quốc họp đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Trung Quốc dịp Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Mekong-Lan Thương lần thứ 5 tại Vientiane, Lào sắp tới để thảo luận về hợp tác ứng phó với Covid-19.

QT.

Ủy viên Quốc vụ kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị. (Nguồn: Reuters)

Trung Quốc khẳng định đã kiểm soát được đại dịch do virus corona, chỉ trích Mỹ phản ứng ‘thái quá’

Ủy viên Quốc vụ kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị ngày 14/2 cho rằng, dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (COVID-19) gây ra là thách thức lớn đối với Trung Quốc, song đến nay dịch về tổng thể đã được kiểm soát.

Ủy viên Quốc vụ kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị. (Nguồn: Reuters)
Ủy viên Quốc vụ kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị. (Nguồn: Reuters)

Ông Vương Nghị cũng chỉ trích Mỹ vì đã áp đặt những biện pháp mạnh trong việc phòng dịch COVID-19, cho rằng, Mỹ không nên có những biện pháp phản ứng không cần thiết, điều có thể gây phương hại tới thương mại, du lịch và vấn đề đi lại.Trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters tại Berlin (Đức), ông Vương Nghị khẳng định sự xuất hiện bất ngờ của dịch bệnh đã tạo ra thách thức đối với Trung Quốc và thế giới, song đại dịch về tổng thể đã được kiểm soát. Trung Quốc đã có những nỗ lực kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh một cách toàn diện.

Theo Ngoại trưởng Trung Quốc, có thể hiểu khi một số nước tăng cường các biện pháp phòng ngừa, trong đó có biện pháp cách ly, nhưng một số nước lại có những phản ứng “thái quá”, tạo nên những hoảng loạn không cần thiết.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng phản ứng với thông tin cho rằng, Trung Quốc không minh bạch khi xử lý dịch thời gian đầu, khẳng định Bắc Kinh đã có những biện pháp công khai, minh bạch ngay từ rất sớm khi công bố thông tin cho sự hợp tác của cộng đồng quốc tế trong nỗ lực chống dịch.

Ông này nêu rõ, Trung Quốc không chỉ bảo vệ mạng sống, sự an toàn và sức khỏe của người dân, mà cũng góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Theo ông, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã đánh giá cao sự lãnh đạo của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong nỗ lực kiềm chế virus corona, đồng thời cho biết, chính quyền Mỹ sẵn sàng hỗ trợ 100 triệu USD cho Trung Quốc và các nước bị ảnh hưởng bởi virus này.

CV.

(theo Reuters, TTXVN)