Mỹ: Hạ viện hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện

Hạ viện Mỹ hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện. (Nguồn: India Today)

Mỹ: Hạ viện hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện

 Ngày 15/1, Hạ viện Mỹ đã thông qua hai điều khoản luận tội Tổng thống Mỹ Donald Trump với 228 phiếu thuận và 193 phiếu chống, mở đường cho phiên xét xử Tổng thống Trump tại Thượng viện dự kiến diễn ra vào ngày 21/1 và kéo dài trong 7 ngày.

Hạ viện Mỹ hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện. (Nguồn: India Today)
Hạ viện Mỹ hoàn thiện các bước cuối cùng, mở đường xét xử ông Trump tại Thượng viện. (Nguồn: India Today)

Trước khi tiến hành bỏ phiếu, trong một cuộc họp báo tại trụ sở Quốc hội Mỹ, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã công bố danh sách nhóm khởi tố của Hạ viện gồm 7 nghị sĩ tham gia phiên xét xử Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Thượng viện.

Nhóm các nghị sĩ trên gồm Adam Schiff (bang California), Jerry Nadler (bang New York), Zoe Lofgren (bang California), Hakeem Jeffries (bang New York), Jason Crow (bang Colorado), Val Demings (bang Florida) và Sylvia Garcia (bang Texas). Trong đó, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Adam Schiff sẽ là người phụ trách nhóm.

Trước đó, ngày 14/1, ngay sau khi Hạ viện Mỹ thông báo sẽ tiến hành bỏ phiếu thông qua nghị quyết gửi 2 bản luận tội lên Thượng viện, 3 ủy ban tiến hành điều tra luận tội của Hạ viện Mỹ cũng cho biết, đã gửi thêm hàng chục trang bằng chứng mới lên Ủy ban Tư pháp Hạ viện.

Các bằng chứng mới được công bố bao gồm hồ sơ cuộc điện đàm và các tài liệu do Lev Parnas, một cựu cộng sự bị truy tố của luật sư riêng của Tổng thống Trump là Rudolph W. Giuliani cung cấp. Các bằng chứng này sẽ được trình lên Thượng viện cùng hai bản luận tội đã được Hạ viện thông qua.

Sau khi nhận được hai bản luận tội của Hạ viện, Thượng viện sẽ tiến hành phiên xét xử Tổng thống Trump. Tuy nhiên, theo dự kiến, phiên xét xử này sẽ diễn ra nhanh chóng vì các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa hội đủ số phiếu để bác bỏ các cáo buộc nhằm vào Tổng thống Trump.

Thế Việt

(theo AP)

Tổng thống Putin đang suy tính những gì? (Nguồn: ABC News)

Cải tổ từ ‘chóp bu’, Tổng thống Putin đang suy tính những gì?

Ngày 15/1, Tổng thống Nga Vladimir Putin đề xuất sửa đổi Hiến pháp, khởi động cuộc cải tổ đầy bất ngờ, khiến cả Chính phủ của ‘đồng minh lâu năm’ Dmitry Medvedev từ chức. Ông Putin đang suy tín điều gì?

Tổng thống Putin đang suy tính những gì? (Nguồn: ABC News)
Tổng thống Putin đang suy tính những gì? (Nguồn: ABC News)

Tại sao Thủ tướng Medvedev phải từ chức?

Ông Medvedev vốn là một đồng minh thân cận của ông Putin, đã đảm nhận chức vụ Thủ tướng Nga từ năm 2012. Trước đó, ông đã có 4 năm làm Tổng thống, từ 2008-2012.

Sau khi Tổng thống Putin đọc thông điệp liên bang, ông Medvedev đã đệ đơn từ chức. Cùng với đó, Thủ tướng Medvedev cũng nói rằng, theo Điều 117 của Hiến pháp Liên bang Nga, Chính phủ của ông đã đệ đơn từ chức nhằm phục vụ cho Tổng thống Putin thực hiện những sửa đổi cần thiết.

Đây là lần thứ 3 trong thời đại Putin diễn ra việc thay đổi ban lãnh đạo chủ chốt một cách bất ngờ từ vị trí chóp bu. Lần đầu tiên là việc Putin lên nắm quyền khi ông trở thành quyền tổng thống sau khi Boris Yeltsin bất ngờ từ chức năm 1999.

Lần thứ hai là vào năm 2007, khi nhiệm kỳ tổng thống của ông Putin sắp kết thúc, ông đã bổ nhiệm Medvedev thay thế mình, còn ông trở thành thủ tướng, một động thái mà giới chỉ trích miêu tả là sự “soán ngôi” để không phải tiến hành bầu cử. Trong thời kỳ ông Medvedev giữ cương vị tổng thống Nga, ông Putin vẫn là người ra quyết định chính.

Dưới thời Tổng thống Medvedev, Hiến pháp đã được sửa đổi để kéo dài nhiệm kỳ của tổng thống từ 4 năm lên 6 năm mặc dù vẫn giới hạn tổng thống chỉ nắm quyền hai nhiệm kỳ liên tiếp.

Khi ông Medvedev từ chức để tạo điều kiện cho ông Putin quay lại vị trí tổng thống, các cuộc biểu tình quy mô lớn đã xảy ra ở Moscow từ năm 2011-2012, tạo ra thách thức không nhỏ đối với Điện Kremlin. Một số cộng sự của ông Putin cho rằng, các trợ lý của ông Medvedev đã kích động các cuộc biểu tình này.

Theo ông Putin, việc sửa đổi hiến pháp lần này nhằm cho phép giới nghị sĩ đề cử cương vị thủ tướng và thành phần nội các thay thế cho Tổng thống hiện đang làm nhiệm vụ này. Việc này sẽ giúp tăng cường vai trò của Quốc hội và các đảng chính trị, quyền lực và sự độc lập của thủ tướng và các thành viên nội các. Ông Putin cũng cho rằng, Nga sẽ vẫn duy trì sự ổn định nếu được quản lý bởi một hệ thống nghị viện.

Cũng theo người đứng đầu nước Nga, tổng thống sẽ vẫn có quyền sa thải thủ tướng, các bộ trưởng và chỉ định những quan chức an ninh và quốc phòng, cũng như chịu trách nhiệm điều hành quân đội và các cơ quan thực thi pháp luật của Nga.

Vài giờ sau một loạt động thái trên, Tổng thống Putin đã đề cử được Thủ tướng mới – ông Mikhail Mishustin, người đứng đầu Cơ quan Thuế liên bang Nga.

Hạ viện sẽ thông qua việc đề cử ông Mikhail Mishustin làm Thủ tướng Nga thay thế ông Medvedev. Mặc dù nổi danh là người có công hiện đại hóa hệ thống thuế quan của Nga, song ông Mishustin không có kinh nghiệm chính trị.

Giới phân tích đồn đoán rằng, Tổng thống Putin có thể sẽ tìm cách tại nhiệm bằng cách hoán đổi vị trí thủ tướng một lần nữa sau khi gia tăng sức mạnh của Quốc hội và nội các cũng như giảm bớt quyền lực của Tổng thống.

Nhà phân tích chính trị Dmitry Oreshkin cho rằng, ông Putin đang cân nhắc việc đảm nhiệm vai trò thủ tướng. Theo nhà phân tích này, ông Putin đang đi theo hướng duy trì quyền lực của ông với tư cách là một thủ tướng có tầm ảnh hưởng và sức mạnh lớn hơn, còn vị trí tổng thống sẽ chỉ mang tính “trang trí”.

Ý đồ của Tổng thống là gì?

Ông Putin, người đã tại nhiệm lâu hơn bất kỳ lãnh đạo nào của Nga hay Liên Xô kể từ thời ông Josef Stalin (1924-1953) sẽ buộc phải kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống vào năm 2024 theo luật định.

Những cải cách hiến pháp mà ông Putin đề xuất cho thấy, ông đang tìm cách tạo ra một vị trí quản lý mới cho mình sau khi nhiệm kỳ hiện nay kết thúc, mặc dù những thay đổi được đề xuất không bộc lộ rõ ngay lập tức cách ông sẽ thực hiện để duy trì quyền lực.

Bình luận trên Twitter, ông Alexei Navalny – thủ lĩnh phe đối lập nổi bật nhất của Nga – cho rằng, Thông điệp Liên bang của Tổng thống Putin thể hiện mong muốn của ông tiếp tục là người “cầm trịch” sau khi hết nhiệm kỳ.

Trong khi đó, AP dẫn lời nhà phân tích độc lập Masha Lipman: “Mục tiêu đối với chế độ là giữ vững ổn định, còn đối với Putin là duy trì quyền lực và vẫn là một chính trị gia quan trọng nhất của Nga, một người ra quyết định cuối cùng và một nhà lãnh đạo không thể bị thách thức như ông đã làm trong 20 năm qua”.

Tuy ông Medvedev đã từ chức Thủ tướng, Tổng thống Putin vẫn giữ đồng minh lâu đời này trong cơ cấu ban lãnh đạo của Điện Kremlin bằng cách bổ nhiệm ông đảm nhiệm một vị trí mới được thành lập là Phó Giám đốc Hội đồng An ninh trực thuộc Tổng thống.

Politico dẫn đánh giá của ông Georgy Satarov, cựu phụ tá của cựu Tổng thống Boris Yeltsin, cũng là một trong những tác giả của Hiến pháp Nga hiện tại rằng, việc bổ nhiệm ngay lập tức ông Medvedev vào vị trí mới trong Hội đồng An ninh cho phép ông Putin có thể giám sát những người đứng đầu các cơ quan quân sự và an ninh Nga, đứng đầu là Tổng thống sau khi ông kết thúc nhiệm kỳ.

Cũng trong Thông điệp Liên bang lần này, Tổng thống Putin nói rằng, Hiến pháp Nga cần quy định rõ quyền lực của Hội đồng Nhà nước, vốn bao gồm các thống đốc khu vực và các giới chức liên bang hàng đầu.

Theo nhận định của ông Tatiana Stanovaya, thuộc Trung tâm Carnegie Moscow, dường như ông Putin có thể tiếp tục đóng vai trò “giật dây” với tư cách là người đứng đầu Hội đồng Nhà nước và thậm chí có thể chuyển sang một vị trí mới trước khi kết thúc nhiệm kỳ.

Trong khi đó, nhà phân tích chính trị Kirill Rogov cho rằng, Tổng thống Putin có ý định duy trì quyền lực, đồng thời tái phân phối quyền lực giữa các nhánh chính phủ khác nhau. Một mô hình như vậy, vốn giống với mô hình của Trung Quốc, sẽ cho phép oong Putin nắm vai trò lãnh đạo đến suốt đời, đồng thời kích động sự ganh đua giữa những người kế nhiệm tiềm năng.

Thế Việt

(theo AP)

EU kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp JCPOA với Iran: Mềm không được, cứng có xong?

EU kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp JCPOA với Iran: Mềm không được, cứng có xong?

Sau thời gian nhường nhịn, động thái cứng rắn của Liên minh châu Âu (EU) liệu có buộc Iran quay trở lại Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA)?

Ngày 14/1, Anh, Pháp và Đức đã kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp được ghi rõ trong JCPOA, theo đó chỉ sau hai tháng, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc được quyền tái áp đặt lệnh trừng phạt lên nền kinh tế Iran, hệ thống ngân hàng và một số quan chức cấp cao. Tuy nhiên, người châu Âu hoàn toàn có thể trì hoãn và kéo dài tiến trình này một khi có thiện chí từ Iran. Các ông lớn trong EU khẳng định họ tiếp tục tuân thủ và mong muốn cứu vãn JCPOA, trong bối cảnh Iran tuyên bố chính thức rút khỏi JCPOA cuối tháng 12/2019.

Ngay sau đó, Iran đã cảnh cáo quốc gia châu Âu về hành động này, cho rằng việc sử dụng không đúng mục đích cơ chế giải quyết tranh chấp sẽ đối mặt với “phản ứng nghiêm trọng và mạnh mẽ”.

Thái độ quyết liệt của phía EU cho thấy sự tương phản rõ rệt với chủ trương mềm mỏng, sẵn sàng nhượng bộ trước đó trong vấn đề Iran, nhằm giữ quốc gia Trung Đông ở lại trong JCPOA. Tuy nhiên, liệu thay đổi này có mang lại hiệu quả cần thiết? Kết quả sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố sau.

Lùi để tiến

Thứ nhất, đó là kết quả tranh đấu giữa phe chủ hòa và phe chủ chiến tại Iran về giải quyết căng thẳng với Mỹ. Câu trả lời của phe chủ chiến, đứng đầu là Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã rõ qua ba cuộc tấn công căn cứ có lính Mỹ tại Iraq trong hai tuần.

EU kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp JCPOA với Iran: Mềm không được, cứng có xong?
EU kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp JCPOA với Iran: Mềm không được, cứng có xong?

Ngược lại, phe chủ hòa mong muốn tận dụng áp lực của cộng đồng quốc tế và biện pháp ngoại giao để giải quyết tranh chấp căng thẳng với Mỹ. Phần nhiều bài phát biểu của Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif, nhân vật chủ chốt của phe này, tại Đối thoại Raisina ở Ấn Độ ngày 15/1 là dành cho EU. Ông Zarif nhấn mạnh JCPOA là thỏa thuận tốt nhất có thể hình dung được và “sẵn sàng đảo ngược động thái trước đó nếu EU tuân thủ cam kết”. Ngoài ra, ông khẳng định muốn giải quyết căng thẳng thông qua các biện pháp ngoại giao, dù không muốn đàm phán với Mỹ ở thời điểm hiện tại. Đây là cách ông Zarif đánh tiếng với khối P5+1, đặc biệt là Anh, Pháp và Đức.

Nếu Tehran muốn tranh thủ áp lực của cộng đồng quốc tế trong giải quyết căng thẳng với Mỹ, nước này cần tuân thủ luật pháp và các hiệp ước quốc tế đã ký, trong đó có JCPOA. Khi đó, ngồi lại với EU, bàn thảo về điều kiện trở lại JCPOA là hợp lý. Tuy nhiên, với phe chủ chiến, điều này chẳng khác nào nói rằng Iran nhượng bộ trước cấm vận, khiến người dân đặt câu hỏi về chính sách cứng rắn với Mỹ, trọng tâm chính sách đối ngoại từ khi thành lập nền Cộng hòa Hồi giáo. Tranh đấu giữa phe chủ hòa, chủ chiến tại Iran vì thế sẽ quyết định kết quả thay đổi cách tiếp cận từ EU.

Tại người, tại mình

Thứ hai, đó là thái độ của các ông lớn còn lại trong P5+1, đặc biệt là Mỹ. Sau động thái trên, Bộ Ngoại giao Mỹ đã lên tiếng ủng hộ đề xuất kích hoạt cơ chế giải quyết tranh chấp: “Chúng tôi tin rằng áp lực về kinh tế và ngoại giao cần được các quốc gia thực hiện. Thế giới văn minh cần gửi một thông điệp rõ ràng, thống nhất về chế độ Iran: Chiến dịch khủng bố, sát hại, hỗn loạn sẽ không được dung thứ nữa”. Nga thì cho rằng bước đi của EU có thể khiến căng thẳng leo thang theo chiều hướng xấu. Trung Quốc chưa có phản ứng cụ thể, song lập trường của Bắc Kinh từ trước đến nay vẫn thiên về gìn giữ JCPOA nhằm đảm bảo lợi ích về nguồn năng lượng nhập khẩu từ Tehran.

Khi liều lượng quyết định chất lượng

Thứ ba, kết quả của thay đổi chính sách này sẽ phụ thuộc vào chính EU. Cả Anh, Pháp và Đức đều tin rằng cách duy nhất để Iran không phát triển vũ khí hạt nhân là thông qua JCPOA. Biện pháp dù mềm hay cứng đều nhằm thực hiện mục tiêu này, song triển khai ra sao là không đơn giản. Lịch sử cho thấy EU không có duyên với cấm vận. Một mặt, EU tiếp tục gia hạn trừng phạt và cấm vận đối với Nga tới cuối tháng 7/2020. Mặt khác, quan hệ Nga – Đức, thành viên trụ cột của EU, đang ấm dần lên, thể hiện rõ qua chuyến thăm ít có tiền lệ của Thủ tướng Angela Merkel tới Nga và hợp tác trong dự án đường ống dẫn khí đốt Nordstream-2. Cấm vận Nga là chủ trương của EU, song lợi ích từ Nga lại quá hấp dẫn. Khi ấy, thay đổi cách tiếp cận rắn hơn với Iran là nước cờ thú vị từ EU, song “cứng” đến đâu để không kích động phe chủ chiến ở Iran, “mềm” thế nào để tránh bị Tehran lấn lướt sẽ là bài toán khó cho các nước châu Âu.

 

Báo Thái tin tưởng Quang Hải sẽ tạo nên sự khác biệt cho U23 Việt Nam. (Ảnh: An An)

Báo Thái Lan tin Quang Hải sẽ tỏa sáng trước U23 Triều Tiên

Trước trận đấu quyết định của U23 Việt Nam trước U23 Triều Tiên ở bảng D giải U23 châu Á 2020 (20h15 ngày 16/1), báo chí Thái Lan nhận định Quang Hải tạo nên sự khác biệt đưa “Rồng Vàng” vào tứ kết.

Báo Thái tin tưởng Quang Hải sẽ tạo nên sự khác biệt cho U23 Việt Nam. (Ảnh: An An)
Báo Thái tin tưởng Quang Hải sẽ tạo nên sự khác biệt cho U23 Việt Nam. (Ảnh: An An)

Nhật báo thể thao SMM của Thái Lan viết: “Đội trưởng Nguyễn Quang Hải của U23 Việt Nam vốn là cầu thủ được mọi người biết đến, đây là thời điểm để anh tung ra đòn quyết định”.

“U23 Việt Nam với tư cách đương kim Á quân đang gặp khó với vị trí thứ 3 của bảng D, do mới giành được 2 điểm sau 2 trận đã qua. Trận đấu chót vòng bảng của đội bóng trong tay HLV Park Hang Seo chỉ còn một con đường là đánh bại CHDCND Triều Tiên, tìm cơ hội đi tiếp” – SMM Sport viết thêm.

U23 Việt Nam hiện cần 2 điều kiện xảy ra cùng lúc, mới có thể vào tứ kết. Đầu tiên là chúng ta phải thắng CHDCND Triều Tiên, cùng lúc đó UAE và Jordan không hoà nhau có tỷ số ở trận đấu diễn ra cùng thời điểm.

Muốn có chiến thắng đầu tiên tại giải năm nay, U23 Việt Nam cần có sự đột biến trong lối chơi, và các trụ cột của đội sẽ là những người được kỳ vọng tạo ra sự đột biến này, mà Quang Hải là một trong những cầu thủ như thế.

SMM Sport bình luận thêm về vai trò của Quang Hải: “Quang Hải là “ông chủ” của đội bóng, khi anh ấy trả lời truyền thông Việt Nam, thừa nhận rằng U23 Việt Nam vẫn còn một số tồn tại khiến hàng tấn công chưa ghi bàn nào tại giải năm nay”.

Sau đó SMM Sport dẫn là Quang Hải: “Dù CHDCND Triều Tiên đã thua 2 trận trước đó, nhưng họ vẫn là đội bóng mạnh, và U23 Việt Nam cần tập trung, thi đấu quyết tâm để hướng đến chiến thắng”.

“Đội bóng của chúng tôi vẫn có một số vấn đề cần cải thiện, đặc biệt là ở khu vực cuối cùng trước khi tiếp cận khung thành đối phương, để thi đấu tốt hơn trong trận chót vòng bảng sắp diễn ra” – vẫn là nhật báo thể thao SMM của Thái Lan trích lời Quang Hải.

U23 Việt Nam sẽ gặp U23 Triều Tiên vào lúc 20h15 tối nay (16/1), trên sân Rajamangala ở Bangkok (Thái Lan).

Hậu Hải

(theo Dân trí)

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus. (Nguồn: Anadolu)

Mỹ lên tiếng về việc chính phủ Nga từ chức

 Ngày 16/1 (giờ Hà Nội), Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, đã biết việc Chính phủ Nga từ chức và đang theo dõi tình hình.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus. (Nguồn: Anadolu)
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus. (Nguồn: Anadolu)

Trước đó một ngày, Tổng thống Vladimir Putin đã đọc Thông điệp Liên bang trong đó đề xuất những thay đổi quan trọng. Ngay sau đó, Thủ tướng Dmitry Medvedev và toàn bộ Chính phủ của ông đệ đơn từ chức.

Kênh RTVI dẫn lời Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, bà Morgan Ortagus cho hay: “Mỹ đang theo dõi tin tức và cố gắng hiểu ý nghĩa của những gì đang xảy ra”.

Trả lời về việc những động thái mới ở Nga này có ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước hay không, bà Ortagus lưu ý, Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố ông muốn quan hệ giữa chính phủ Mỹ và Nga trở nên tốt hơn và điều này phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà lãnh đạo Nga.

Theo bà Ortagus, nếu Nga thay đổi “hành vi thù địch”, quan hệ giữa hai quốc gia sẽ được cải thiện, dẫn ví dụ về sự can thiệp có thể của Nga vào cuộc bầu cử ở Mỹ mà Moscow luôn bác bỏ.

“Vì vậy, Mỹ hy vọng, dù nắm quyền lực ở Nga, họ sẽ tính đến nhu cầu của chúng tôi về những thay đổi trong chính sách đối ngoại”, bà Ortagus cho hay.

Chu An

(theo Sputnik)

Tổng thống Mỹ Donald Trump cầm chiếc biển ghi “Trump đào than đá” trong một buổi gặp mặt cử tri. (Nguồn: Getty)

Vì sao Mỹ rút khỏi Hiệp định Paris?

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chính thức thông báo tới Liên hợp quốc (LHQ) rằng Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Động thái này khiến cả thế giới phải tìm ra bước đi mới để bảo vệ môi trường sống mà không có sự hợp tác của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Sau hai năm kể từ khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, ngày 4/11, Washington thông báo khởi động quá trình rút khỏi Hiệp định được đàm phán dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama. Theo đó, Mỹ sẽ hoàn tất quá trình rút khỏi Hiệp định Paris trước ngày 4/11/2020.

Mỹ, nước phát thải khí nhà kính lớn nhất thế giới về lịch sử, sẽ trở thành quốc gia duy nhất đứng ngoài Hiệp định. Với quyết định này, Tổng thống Trump hứa sẽ thúc đẩy các ngành công nghiệp dầu khí và than của Mỹ.

Kể từ khi nhậm chức, ông Trump với tôn chỉ “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại” và chính sách “Nước Mỹ trên hết” đã gạch bỏ đi khá nhiều di sản của người tiền nhiệm Obama, từ môi trường đến tự do thương mại và Hiệp định Paris là một trong số đó. Trước đây, chính quyền Obama đã đưa Mỹ tham gia vào hiệp ước hồi năm 2015, hứa hẹn đến năm 2030 sẽ cắt giảm 26-28% lượng khí thải nhà kính của Mỹ so với mức năm 2005.

Hiệp định Paris là gì?

Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu là cam kết toàn cầu đầu tiên về khí hậu, được đàm phán trong Hội nghị lần thứ 21 của các Bên của Công ước Khung của LHQ về biến đổi khí hậu ở Paris (COP21). Hiệp định được 197 quốc gia ký kết ngày 12/12/2015, 185 nước thông qua và chính thức có hiệu lực ngày 4/11/2016.

Về cơ bản, các quốc gia ký kết Hiệp định đều nhất trí cắt giảm lượng khí CO2 và khí thải khác từ đốt nhiên liệu hóa thạch, nhằm kiềm chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu. Theo đó, các quốc gia thành viên COP21 đã nhất trí hạn chế mức tăng nhiệt độ Trái Đất không quá 2 độ C so với thời kỳ tiền Cách mạng công nghiệp và cố gắng đưa con số này về mức 1,5 độ C. Nếu không, các nhà khoa học cảnh báo, Trái Đất sẽ tiến đến ngưỡng thảm họa mà không thể xoay chuyển được. Để đạt mục tiêu này, các nhà khoa học khuyến cáo, thế giới cần cắt giảm đến một nửa lượng khí thải carbon vào năm 2030.

Ngoài ra, thỏa thuận này cũng đặt ra mục tiêu các nước phát triển đóng góp ngân quỹ tối thiểu 100 tỷ USD mỗi năm để giúp các nước đang phát triển chuyển đổi từ năng lượng hóa thạch sang các dạng năng lượng tái sinh ít phải thải hơn, cũng như tăng cường khả năng ứng phó với thảm họa thiên nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, như hạn hán hay lũ lụt.

Về tính minh bạch, thỏa thuận quy định các quốc gia phải báo cáo về tiến trình thực thi cam kết, song không có hình thức chế tài đối với các quốc gia chưa hoàn thành mục tiêu về cắt giảm khí thải.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cầm chiếc biển ghi “Trump đào than đá” trong một buổi gặp mặt cử tri. (Nguồn: Getty)
Tổng thống Mỹ Donald Trump cầm chiếc biển ghi “Trump đào than đá” trong một buổi gặp mặt cử tri. (Nguồn: Getty)

Cái lý của Mỹ…

Tổng thống Trump được coi là một người hoài nghi về biến đổi khí hậu, từng bác bỏ quan điểm cho rằng khí nhà kính do con người gây ra khiến Trái Đất ấm lên nhanh chóng và kích hoạt các hiện tượng thời tiết cực đoan. Ông thậm chí bác bỏ cả nỗ lực quốc tế nhằm giảm thiểu khí nhà kính, gọi đây là trò lừa bịp do Trung Quốc tạo ra nhằm làm tê liệt ngành công nghiệp Mỹ.

Hồi năm 2017, phát biểu tại một buổi lễ ở Vườn Hồng của Nhà Trắng, nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích Hiệp định Paris là gánh nặng về tài chính và kinh tế, khiến nhiều người mất việc làm, gây xói mòn chủ quyền quốc gia và đặt Washington vào thế bất lợi so với các nước khác, nhất là trong ngành công nghiệp than đá. Ông còn khẳng định quyết định rút khỏi Hiệp định này “tượng trưng cho sự tái khẳng định chủ quyền Mỹ”.

Đối với Tổng thống Trump, dường như Hiệp định Paris chẳng khác gì ngoài cam kết ép Mỹ phải chi thêm 100 tỷ USD viện trợ nước ngoài cho phần còn lại của thế giới, chống phá và làm suy yếu nến kinh tế của nước này.

Trong khi đó, Mỹ luôn tự tin rằng mình là quốc gia đi đầu trong việc chống biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Ngày 4/11, Ngoại trưởng Mike Pompeo đăng lên Twitter rằng “Mỹ tự hào về thành tích đứng đầu thế giới trong việc cắt giảm tất cả các loại khí thải, nuôi dưỡng khả năng bền bỉ, tăng trưởng kinh tế và đảm bảo năng lượng cho công dân của chúng ta”.

Ông Pompeo cũng khẳng định rằng Mỹ có cách tiếp cận thực tế khi sử dụng hỗn hợp tất cả các loại năng lượng một cách sạch sẽ và hiệu quả nhất, trong đó có cả nhiên liệu hóa thạch, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo.

… và thực tế đáng lo ngại

Hiệp định Paris được coi là một cam kết đòi hỏi các quốc gia thành viên phải đưa ra những hành động thiết thực và có những con số tích cực vì sự sống còn của Trái đất. Tuy nhiên, các nước ký kết đang đối mặt với bài toán khó để thực hiện cam kết đưa ra mà vốn là “vấn đề lương tâm” hơn là pháp lý.

Theo báo cáo của UEF, EU, chiếm 9% lượng phát thải là “có hành động quyết liệt đối phó với biến đổi khí hậu”. EU dự kiến sẽ cắt giảm đến 58% lượng phát thải của họ cho đến năm 2030 so với mức năm 1990 mặc dù cam kết đưa ra trong Thỏa thuận Paris chỉ là “cắt ít nhất 40%”.

Đầu tháng 11 vừa qua, tổ chức Quỹ Sinh thái Toàn cầu (UEF) đã công bố báo cáo Sự thật đằng sau các cam kết khí hậu cho thấy phần lớn quốc gia tham gia Hiệp định Paris đều không thực hiện cắt giảm khí thải đúng như cam kết.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng có gần ba phần tư quốc gia cam kết trong Hiệp định Paris “không đủ để làm chậm lại biến đổi khí hậu” và “một số nước phát thải lớn nhất vẫn sẽ tiếp tục phát thải”. Trong đó, hơn nửa lượng khí thải nhà kính xuất phát từ Trung Quốc (26,8%), Mỹ (13,1%), Ấn Độ (7%) và Nga (4,6%).

Mặc dù Ấn Độ và Trung Quốc đều đưa ra cam kết giảm cường độ phát thải carbon trên mỗi đơn vị GDP cho đến năm 2030 và khẳng định có thể thực hiện được cam kết này. Thế nhưng, lượng khí carbon của cả hai nước đều tiếp tục tăng trong 10 năm tới do nhu cầu phát triển kinh tế. Ấn Độ trong kỳ họp COP 21 (2015) ký Hiệp định Paris nhưng lưu ý thế giới về tình trạng của đất nước họ, bao gồm khả năng tài chính, quy mô dân số và nhu cầu phát triển thì tại một quốc gia mà hàng trăm triệu người vẫn chưa có điện nước thì chống biến đổi khí hậu là vấn đề xa xỉ.

Còn cam kết của tất cả các nước còn lại, vốn chiếm 32,5% lượng phát thải toàn cầu thì lại cần có sự hỗ trợ kỹ thuật và ngân quỹ 100 tỷ USD hàng năm từ các nước phát triển, trong khi Mỹ và Australia đều đã ngưng đóng góp cho quỹ này. Mức độ cắt giảm phát thải mà các nước khác nhau cam kết không giống nhau do “các nước không có trách nhiệm như nhau về biến đổi khí hậu” xét trên quá trình phát thải tích lũy trong lịch sử, tỷ lệ phát thải trên đầu người và nhu cầu phát triển.

Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu vô cùng phức tạp, đòi hỏi từ ngân sách cho đến công nghệ, điều kiện kinh tế-xã hội và nhu cầu phát triển. Do đó, chỉ có quốc gia đã phát triển như Mỹ và EU có thể giải quyết từng phần chứ những quốc gia đang phát triển khó lòng mà tự giải quyết được.

Sự rút lui của Mỹ có thể xem như một “bước lùi” đối với chính Washington bởi nước này từng giữ vai trò đầu tàu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Bước đi của Mỹ khiến cho toàn bộ thế giới lúng túng, khi giải pháp bảo vệ Trái Đất không có sự hậu thuẫn của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Hơn bao giờ hết, vấn đề cấp thiết đặt ra là các quốc gia trên thế giới cần thể hiện hơn nữa vai trò trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu để có thể đảm bảo cho tương lai vốn đang bấp bênh của Hiệp định Paris.

Dù có muốn, nhưng Mỹ không được phép rút ra khỏi Hiệp định Paris ngay lập tức. Theo các điều khoản của Hiệp định, tiến trình rút khỏi thỏa thuận toàn cầu này sẽ kéo dài một năm. Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ không còn là thành viên của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu vào ngày 4/11/2020 – một ngày sau ngày bầu cử Tổng thống.

Đến khi đó, người ta mới biết chắc chắn được liệu Mỹ có tiếp tục cam kết chung với thế giới để chống lại biến đổi khí hậu hay không. Bởi ngược lại với việc rút ra, quá trình xin gia nhập lại Hiệp định chỉ diễn ra trong vòng 30 ngày với hai bức thư, một gửi tới Tổng Thư ký LHQ và một để thông báo tới Hiệp định, biến ngày 19/2/2021 là ngày sớm nhất mà Mỹ có thể trở lại làm một thành viên của Hiệp định.

Năm 1985, Kumar bị bắt. (Nguồn: Indian express)

Chai whisky tiết lộ mạng lưới tình báo

Kumar, từng là nhân viên tốc ký đại sứ quán Ấn Độ, đã bán các tài liệu mật được đánh cắp cho nhân viên cơ quan tình báo của Liên Xô và Pháp lấy hàng triệu đô la. Tờ Lenta của Nga đã cho đăng một câu chuyện hấp dẫn, đến hấp dẫn Bollywood dựng thành phim.

Năm 1985, Kumar bị bắt. (Nguồn: Indian express)
Năm 1985, Kumar bị bắt. (Nguồn: Indian express)

Năm 1955, Gerty – mẹ của Edwin đã gặp người đàn ông mang tên Kumar Narein, 30 tuổi, làm nhân viên tốc ký trong Bộ Ngoại giao Ấn Độ. Họ sớm tiến tới hôn nhân và chuyển đến sống ở Delhi (Ấn Độ). Trước khi cưới Kumar Narein, Gerty đã có một cậu con trai tên Edwin và bỏ lại cho bà ngoại nuôi.

Tiếp cận tài liệu mật

Sau khi chuyển tới Delhi với Kumar, Gerty đã quay trở lại đón Edwin. Edwin không nhớ mặt ông bố dượng vì cậu bé chưa từng gặp ông trong suốt 6 tháng sống tại Delhi. Lúc đó, Kumar Narein đang là Giám đốc khu vực của SLM Maneklal Industries, một công ty chuyên kinh doanh các thiết bị công nghiệp. Không còn làm trong Bộ Ngoại giao Ấn Độ, nhưng Kumar vẫn giữ các mối liên hệ với một số quan chức, những người mà ông hy vọng sẽ hợp tác trong công việc mới của mình.

Tối tối, văn phòng của ông tại Delhi trở thành nơi tập trung của những người quen biết làm trong các cơ quan của chính phủ Ấn Độ. Bên những chai rượu Whisky 12 năm tuổi, họ bàn về những chuyện đang xảy ra ở thượng tầng quyền lực. Lúc đầu, Kumar không mảy may biết giá trị của những thông tin này.

Cuối những năm 1970, SLM Maneklal Industries bắt đầu cung cấp hàng cho các nước thuộc khối xã hội chủ nghĩa. Kumar nhận thấy các bí mật có thể mang lại rất nhiều tiền. Nhờ các mối quan hệ có sẵn kèm theo những khoản chi phí nhỏ bằng quà hoặc tiền mặt, Kumar đã được tiếp cận các tài liệu về các dự án hạt nhân, vệ tinh quân sự và các chương trình quốc phòng.

Lúc đầu, do không có máy photocopy, Kumar phải copy các báo cáo bí mật cửa hàng, rồi bán lại cho một người bạn cũ ở Bộ Thương mại với giá 1000 rupee (khoảng 14 USD khi đó) cho mỗi tài liệu. Người bạn này tiếp tục bán lại để kiếm lời.

Bí mật được vén màn

Đầu những năm 1980, tin đồn về việc kinh doanh bí mật của Kumar đã đến tai mật vụ Pháp. Người Pháp sẵn sàng trả hậu hĩnh cho các thông tin có thể giúp thúc đẩy thỏa thuận với chính phủ Ấn Độ trong thương vụ bán máy bay chiến đấu Mirage và các thiết bị quân sự khác có tổng trị giá lên tới 40 triệu bảng Anh. Khi đó Kumar đã mở rộng thêm quan hệ với Đại tá Alain Bollay, Phó tùy viên quân sự Pháp tại Ấn Độ.

Nhiều triệu đô la đã “chảy” vào tài khoản ở Thụy Sỹ của Kumar và đồng bọn. Trước sự cám rỗ của những khoản lợi nhuận lớn từ việc cung cấp các bí mật, những người này đã bắt đầu tổ chức những bữa tiệc whisky, dùng gái mại dâm cao cấp để mời mọc và mua chuộc những người cung cấp thông tin. Do vậy mà nhiều tài liệu bí mật trên bàn của Thủ tướng Ấn Độ khi đó được cho là đã rơi vào tay KGB và tình báo Pháp.

Việc rò rỉ thông tin là không khó nhận ra. Chính vì vậy, năm 1982, hoạt động giám sát các thư ký của cả Tổng thống và Thủ tướng Ấn Độ được gia tăng, trong đó có nhiều người được cho là đã cung cấp thông tin cho Kumar. Và phải mất hai năm để thu thập bằng chứng liên quan đến Kumar. Tuy nhiên, việc phá án bị trì hoãn sau khi Indira Gandhi bị ám sát vào tháng 10/1984.

Ngày 16/1/1985, Trợ lý Thư ký của Thủ tướng Ấn Độ đã bị bắt khi đang đến văn phòng của Kumar. Một gói các tài liệu mật đã được tìm thấy trong cặp của ông này. Ngay hôm sau, người ta đã bắt Kumar, trợ lý chính, người đứng đầu SLM Maneklal Industries, cũng như những người khác liên quan đến vụ trộm các bí mật nhà nước. Ngay sau đó, tân Thủ tướng Ấn Độ Rajiv Gandhi, tuyên bố đã khám phá những kẻ âm mưu hợp tác với nước ngoài.

Gerty không tin vào những điều trông thấy cũng như “không nghe nói về hàng triệu hoặc các bữa tiệc của chồng với gái mại dâm. “Tôi chắc chắn đây là một sai lầm khủng khiếp, làm James Bond thế nào được, anh ấy sợ cả thạch sùng”, Gerty cho biết.

Tuy nhiên, Kumar không phủ nhận bất cứ điều gì, từ việc kết nối tất cả những người cung cấp thông tin đến khối tài sản mà anh ta kiếm được trong thời gian qua. Vài năm sau, Kumar được tại ngoại sau khi nộp tiền bảo lãnh. Cuộc điều tra phải kéo dài nhiều năm, Kumar tiếp tục được đi lại tự do và năm 1995 đã mua biệt thự ở Sinik Farm. Năm năm sau, ông qua đời ở tuổi 75, không chờ ngày tòa phán xét. Phiên tòa gián điệp kết thúc sau hai năm.

Edwin may mắn

Ngược thời gian, khi Edwin bị bỏ rơi khi mới hai tháng tuổi. Người thân không nhớ tại sao Gerty làm điều đó, nhưng họ nghi ngờ đứa trẻ được sinh ra ngoài giá thú.

Thỉnh thoảng, Gerty về thăm hoặc gửi tiền, nhưng hầu hết thời gian đứa trẻ được bà ngoại tên là Juliana, nuôi dưỡng. Cậu bé gọi bà ngoại là mẹ và trong một thời gian dài thậm chí không biết mẹ thực sự của mình đang sống ở đâu.

Sau khi lấy Kumar, năm 1964, Gerty về thăm họ hàng ở Mangalore và nhận thấy cậu con trai đang giao du với nhóm người bất hảo. Gerty đã thuyết phục và đưa Edwin về sống cũng ở Delhi.

Dù không muốn nhưng Edwin vẫn theo mẹ. Tuy nhiên, cậu bé đã thay đổi quyết định và trở lại sống nơi xuất phát chỉ sau 6 tháng. Edwin nói: “Cả cuộc đời tôi và bà tôi ở Mangalore. Vì vậy, sau sáu tháng tôi quyết định quay về.” Bà ấy (Gerty) không ngăn cản tôi và chúng tôi không bao giờ gặp lại nhau. Trước khi về Mangalore, Edwin đã đánh cắp chiếc Fiat của mẹ. Nhận thấy sự biến mất của chiếc xe, Gerty trình báo với cảnh sát và sau đó phát hiện thủ phạm chính là cậu con trai mình. Tuy nhiên, Gerty không rút lại trình báo, và vào năm 1965, Edwin bị bắt với tội danh ăn trộm.

Năm 2008, một người hầu cũ của Gerty, có tên là Radhika. Cô phá khóa và đột nhập vào ngôi biệt thự, đồng thời tuyên bố là con gái của Kumar. Cô ta được một cảnh sát viên nghỉ hưu Rann Singh giúp đỡ, sau này còn giúp cô ta bán căn biệt thự với giá 3 triệu rupee. Tuy nhiên sau khi đề nghị xét nghiệm DNA để chứng minh quyền thừa kế, Radhika đã phải thừa nhận chỉ là con gái nuôi của Kumar và Gerty.

Năm 2016, Thanh tra Shiva Dev, người quyết định tiếp cận cuộc điều tra theo hướng khác và tìm kiếm những người thừa kế khác của Kumar và Gerty. Dev đến Mangalore và tìm được hồ sơ của Edwin. Sau vụ lấy cắp xe của mẹ, Edwin trở về sống ở Mangalore với bà và không bao giờ trở về tìm mẹ. Hồ sơ còn cho biết, sau đó Edwin thường xuyên dính líu tới nhiều vụ ăn trộm và liên tục bị giam giữ vì các tội khác.

Tháng 12/2017, cảnh sát tìm kiếm Edwin, ông đã 74 tuổi, sống gần thành phố Mangalore của Ấn Độ. Cảnh sát thủ đô nói với ông rằng ông có được thể sở hữu một biệt thự sang trọng ở một trong những khu sầm uất nhất ở thủ đô Delhi. Một cơ ngơi khổng lồ trị giá 100 triệu rupee tọa lạc tại Saynik-Farm. Biệt thự thuộc về Gerty Walder, người mẹ quá cố của Edwin.

Tháng 9/2019, Radhika và Singh bị buộc tội xâm nhập và lừa đảo bất hợp pháp. Còn Edwin sẽ phải bảo vệ quyền thừa kế tại tòa án. Con trai Edwin đang làm tài xe ở Dubai cho biết anh sẽ về giúp cha: “Tôi biết điều đó sẽ không dễ dàng và sẽ tốn rất nhiều tiền, nhưng chúng tôi không đánh mất hy vọng; các tài sản phải thuộc về chủ sở hữu hợp pháp của nó.”

(theo Lenta của Nga)

“Người đàn bà thép” Margaret Thatcher. (Nguồn: Expressnews)

Cuộc đời ‘người đàn bà thép’ Margaret Thatcher: Tuổi xuân huy hoàng, tuổi già hiu quạnh

Margaret Thatcher là nữ thủ tướng đầu tiên của Anh quốc, cũng là một trong những chính trị gia quyền lực nhất trong lịch sử, được truyền thông gọi là “người đàn bà thép” (Iron Lady) của nước Anh. Nhưng đằng sau hào quang chính trị, “người đàn bà thép” ấy lại phải chịu đựng nỗi buồn vô tận của sự cô độc và bi ai.

“Người đàn bà thép” Margaret Thatcher. (Nguồn: Expressnews)
“Người đàn bà thép” Margaret Thatcher. (Nguồn: Expressnews)

Có sự nghiệp và tình yêu, nhưng thất bại khi làm mẹ

Thatcher từng nói trong thế hệ của bà, sẽ không có một người phụ nữ nào trở thành Thủ tướng. Nhưng chính bà lại làm được điều ấy. Bà không chỉ trở thành nữ thủ tướng đầu tiên ở Anh, chứng minh phụ nữ có thể đặt chân lên bục vinh quang vốn thuộc về nam giới, mà còn làm được điều mà nam giới không thể làm.

Thời trẻ, Thatcher học hành rất chăm chỉ. Nhờ nghị lực và sự kiên trì bền bỉ, bà thi đậu trường đại học Oxford. Thatcher đã trở thành nữ ứng cử viên của Đảng Bảo Thủ ở tuổi 25.

Vào thời điểm đó, bà gặp Denis, một thương nhân giàu có đang điều hành tập đoàn gia đình. Denis yêu Thatcher ngay từ cái nhìn đầu tiên, lúc ấy là một cô gái trẻ xinh đẹp và có đầu óc chính trị. Không lâu sau, hai người tiến đến hôn nhân, sau hai năm kết hôn, sinh được một trai, một gái.

Nhưng bà mẹ trẻ Thatcher không có nhiều thời gian cho con cái. Khi cặp song sinh được hơn hai tuần tuổi, bà lập tức quay trở lại với sự nghiệp chính trị của mình. Lúc ấy, Denis luôn ở phía sau âm thầm ủng hộ vợ, Thủ tướng Thatcher đạt được hạnh phúc viên mãn trong hôn nhân nhưng trong quan hệ với con cái bà lại là một người mẹ thất bại.

Bà bận rộn với các hoạt động chính trị, bỏ bê việc giáo dục con cái, cuối cùng trở thành trường hợp “mẫu từ tử bại”, ý nói mẹ tài giỏi nhưng con thì thất bại.

Những năm cuối đời, bà Thatcher từng nói: “Nếu thời gian có thể quay ngược lại, tôi tuyệt đối sẽ không bước chân vào đấu trường chính trị, vì gia đình tôi đã phải trả giá quá đắt cho điều ấy”.

Bởi vì trong suốt sự nghiệp, Thủ tướng Thatcher luôn bận rộn với các hoạt động chính trị, đến mức không còn thời gian và tâm trí dành cho con cái. Quan hệ giữa bà với cô con gái Carol vô cùng lạnh nhạt; mặc dù cậu con trai Mark gần gũi hơn nhưng lại không cho bà được nở mày nở mặt. Cậu bé ham chơi, lười học, chẳng những thành tích học tập kém mà còn ỷ lại vào quyền thế của mẹ mà tỏ ra cao ngạo, thường “xưng vương xưng bá” trong những năm học đường.

Mark tham gia cuộc đua xe Paris-Dakar Rally năm 1982, sau đó bị lạc nhiều ngày trong sa mạc Sahara. Đây là lần đầu tiên kể từ khi tiếp nhận vị trí Thủ tướng, Thatcher rơi nước mắt trước mặt công chúng. Bà đã phải thỉnh cầu chính phủ các nước giúp đỡ để giải cứu con trai.

Sau khi được cứu, con trai của Thatcher lại tiêu phí một lượng rượu lớn trong khách sạn nhưng không chịu chi trả. Cuối cùng, cảnh sát phải đích thân can thiệp.

Những năm sau đó, Mark lại mượn địa vị của mẹ và tiền tài của vợ không ngừng chơi bời, tham gia các hoạt động mạo hiểm, tiêu tiền tốn của. Khi tham gia vào cuộc đảo chính ở Guinea, cậu bị bắt ở Nam Phi và bị kết án 4 năm tù treo cùng với khoản tiền phạt khoảng 313.000 bảng Anh. Bà Thatcher cũng buộc phải cầm tiền đi Nam Phi để chuộc con trai về.

Thủ tướng Thatcher chụp với chồng năm 2003. (Nguồn: Flipboard)
Thủ tướng Thatcher chụp với chồng năm 2003. (Nguồn: Flipboard)

Không người thân những năm cuối đời

Trong ngày kỷ niệm 50 năm kết hôn, Thủ tướng Thatcher bất ngờ đột quỵ và mất đi một phần ký ức. Hai năm sau, chồng bà qua đời, đó là cú sốc mạnh đối với bà, khiến trí nhớ của bà ngày càng kém hơn, bà thường nghĩ ông vẫn còn sống trên đời. Nỗi đau mất chồng không hề thuyên giảm theo thời gian, có một lần tỉnh dậy giữa đêm khuya, bà đã khoác lên mình một bộ quần áo trang trọng, rồi đi đến viếng mộ phần của ông.

Trong lễ sinh nhật lần thứ 77, Thủ tướng Thatcher nhận được bốn tấm thiệp chúc mừng, bà bày chúng lên bàn và đăm chiêu ngắm nhìn. Lúc ấy, con trai bà sống ở Tây Ban Nha, con gái ở Thụy Sĩ, những đứa cháu ở Mỹ, tất cả người thân yêu đều hiếm khi trở về thăm bà.

Carol, con gái của bà Thatcher tâm sự: “Một người mẹ không thể mong đợi những đứa con đã trưởng thành của mình bỗng chốc trở nên vồn vã, nồng ấm – điều mà chúng không quen”. Đánh đổi cho những năm tháng huy hoàng trên vũ trường chính trị là một tuổi già cô đơn, hiu quạnh. ”Người đàn bà thép” không thể hy vọng được vui hưởng tuổi già bên con cháu, thậm chí một mơ ước con cái sẽ trở về thăm nhà cũng là mơ ước quá xa vời. Đời người giống như một vòng quay tuần hoàn, khoảng thời gian không có người thân bên cạnh ai ai cũng từng trải qua, với Thatcher là những năm cuối đời trống trải, còn với các con của bà là một tuổi thơ thiếu vắng hình bóng mẹ.

Vào lễ đại thọ ba năm sau, có lẽ vì quá tưởng nhớ đến những ngày tháng trước kia, bà đã tổ chức đại tiệc với 650 khách tham dự, ngay cả Nữ hoàng Elizabeth II, Hoàng tử Charles và Thủ tướng Tony Blair đều đến chúc thọ bà. Thủ tướng Thatcher đã lấy lại phong thái năm xưa, vẫn là nụ cười tự tin như ngày nào, nhưng đáng tiếc tất cả chỉ giống như một ánh đèn loé lên trong phút chốc. Còn lại bên ”người đàn bà thép” ấy, vẫn là màn đêm tịch mịch và những căn phòng hoang vắng không một bóng người thân.

Trong những năm tháng dài dằng dặc cùng với nỗi cô độc lúc cuối đời, Thatcher lại bị đột quỵ. Mọi thứ đối với bà đều trở thành thử thách, ngay đến xem báo cũng rất khó khăn, vừa đọc câu sau đã quên câu trước. Ở tuổi xế chiều, bà Thatcher phải chịu nỗi khổ về tinh thần, cơ thể cũng bị bệnh tật tàn phá, lại còn phải chịu đựng sự lạnh nhạt và xa cách của con cái.

Trong phòng, Thủ tướng đầu tiên của nước Anh đặt rất nhiều bức ảnh của chồng, con và các cháu. Nhưng bên cạnh bà lại không có bất cứ người thân nào, làm bạn với bà chỉ có bác sĩ và y tá. Cho đến phút lâm chung, con trai, con gái cũng không có mặt kịp thời để lo lắng hậu sự cho bà.

Thủ tướng Anh Margaret Thatcher nhận ra rằng, sự nghiệp có thể mang đến danh tiếng, địa vị nhưng đến lúc chúng ta cởi bỏ chiếc áo choàng danh vọng ấy, thì trong đêm khuya một mình thanh tĩnh cũng là lúc chúng ta hiểu rằng ai cũng sẽ dần dần già đi. Danh tiếng cuối cùng rồi cũng sẽ phai nhạt, thành tựu rồi cũng dần tan biến. Cuối cùng, chỉ có gia đình mới là nơi trở về, nhưng đáng tiếc rằng, đến giai đoạn cuối cùng của cuộc đời, rất nhiều tỷ phú và những chính trị gia quyền lực mới nhận ra điều này.

(theo Tạp chí Hoa Kỳ)

Bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em được nhiều quốc gia coi là một trong những ưu tiên hàng đầu. (Nguồn: UNICEF)

Trẻ em: Tương lai bền vững cần được bao bọc

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, không chỉ là tựa đề của một bài hát về thiếu nhi mà còn là một thông điệp nhắc nhở công tác chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em cần được thực hiện mọi lúc, mọi nơi để tất cả trẻ em đều có một tuổi thơ tươi vui, một tương lai tốt đẹp.

Bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em được nhiều quốc gia coi là một trong những ưu tiên hàng đầu. (Nguồn: UNICEF)
Bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em được nhiều quốc gia coi là một trong những ưu tiên hàng đầu. (Nguồn: UNICEF)

Từ lâu, việc bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em đã được nhiều quốc gia coi là một trong những ưu tiên hàng đầu nhằm xây dựng một xã hội phát triển bền vững. Theo đó, ngày 12/11/1989, các nhà lãnh đạo thế giới đã thông qua Công ước LHQ về Quyền trẻ em (CRC) – một bộ luật quốc tế và là cam kết mang tính lịch sử cho trẻ em. Đến nay, Công ước về Quyền trẻ em đã được 196 quốc gia phê chuẩn, trở thành một văn kiện về quyền con người được phê chuẩn rộng rãi nhất trong lịch sử.

Cá nhân với những quyền riêng của mình

CRC gồm 54 điều, khoản với nội dung xuyên suốt là yêu cầu các quốc gia thành viên phải bảo đảm cho tất cả trẻ em được chăm sóc, bảo vệ, lớn lên trong môi trường an toàn, tham gia vào các hoạt động xã hội.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam, CRC cho rằng, trẻ em không chỉ là một con người bé nhỏ thuộc về cha mẹ hoặc thuộc về người lớn trong quá trình trưởng thành của các em. Hơn hết, các em còn là con người, là cá nhân với những quyền của riêng mình.

Công ước quy định tuổi thơ là thời kỳ đặc biệt, khác với giai đoạn trưởng thành của con người và giai đoạn này kéo dài đến 18 tuổi. Trong thời kỳ đặc biệt này, trẻ em cần được bảo vệ, chăm sóc, học tập, vui chơi để phát triển hết tiềm năng của mình. Công ước yêu cầu phải đảm bảo cho tất cả trẻ em không bị phân biệt đối xử dưới bất kỳ hình thức nào, được hưởng các dịch vụ xã hội, được bảo vệ, được lớn lên trong môi trường an toàn, vệ sinh, được hỗ trợ, được chăm sóc và được lắng nghe, cũng như được tham gia vào các hoạt động xã hội.

Tuổi thơ và thách thức

Ba mươi năm trôi qua, những điều được quy định trong CRC vẫn có giá trị thực tiễn. Thế nhưng, cho dù CRC đã đạt được sự phê chuẩn của gần như toàn cầu thì tại nhiều nơi, quyền của hàng triệu trẻ em vẫn chưa thực sự được thực hiện một cách đúng mực.

“Thế hệ trẻ em của ngày hôm nay đang phải đối mặt với một loạt những thách thức và chuyển đổi toàn cầu mà cha mẹ các em không mường tượng được. Khí hậu biến đổi đến mức khó nhận thấy, bất bình đẳng ngày càng sâu sắc. Công nghệ đang thay đổi cách chúng ta nhìn nhận thế giới. Hiện có nhiều gia đình di cư hơn bao giờ hết. Tuổi thơ các em đã thay đổi và chúng ta cũng cần thay đổi cách tiếp cận” – bà Henrietta Fore, Giám đốc Điều hành UNICEF viết trong bức thư ngỏ nhân dịp kỷ niệm 30 năm CRC đăng ngày 18/9.

Thế giới đang ngày một quan tâm và cam kết về quyền trẻ em, nhưng thực tế, xu hướng này phát triển không đồng đều, nhất là tại các quốc gia nghèo và các quốc gia đang chịu ảnh hưởng của các cuộc xung đột vũ trang.

Cho tới ngày hôm nay, vẫn còn hàng triệu trẻ em trên thế giới bị đói, suy dinh dưỡng, mắc các căn bệnh hiểm nghèo mà không được chữa trị hoặc tính mạng gặp nguy hiểm. Ngoài ra, trẻ em trong những khu vực xung đột có thể phải chịu bạo lực tình dục khủng khiếp, gây ra chấn thương tâm lý và thể chất lâu dài. Số trẻ em bị buôn bán tăng gấp đôi trong giai đoạn năm 2004-2016. Hầu hết các em bị bán để khai thác tình dục, lao động hoặc làm lính trẻ em. Các bé gái có nguy cơ buộc phải kết hôn sớm, bị khai thác và lạm dụng tình dục. Tại một số nơi, các bé gái vẫn bị phân biệt đối xử với các bé trai, nhiều em không được đến trường, bị bỏ đói và bóc lột sức lao động.

Ngay cả những thành phố lớn và phát triển cũng không phải là hoàn toàn an toàn đối với trẻ em. Ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước, thực phẩm bẩn, biến đổi khí hậu, các dịch bệnh tưởng như đã tuyệt chủng ở những thành phố lớn nay đã quay lại do phong trào bài vaccine… và rất nhiều nguyên nhân khác cũng gây nguy hiểm tới tính mạng của trẻ em.

Những thông tin sai lệch từ internet làm tăng nguy cơ trẻ bị dụ dỗ, xâm hại với các hình thức khác nhau. Kết quả của việc này là có thể tạo ra một thế hệ công dân hoàn toàn không tin vào cái gì cả. Ngoài ra, bệnh tâm thần trong vị thành niên đang tăng lên và trầm cảm là một trong những nguyên nhân chính gây khuyết tật ở người trẻ tuổi.

Việt Nam với quyền trẻ em

Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn CRC vào năm 1990. Trong suốt ba thập niên qua, những cam kết chính trị cũng như sự lãnh đạo, chỉ đạo mạnh mẽ của Nhà nước Việt Nam trong việc thực hiện quyền trẻ em đã giúp cải thiện cuộc sống cho hàng triệu trẻ em trên đất nước.

Vào những ngày 16-17/11, tại Hà Nội, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với UNICEF để tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, gồm Lễ kỷ niệm, triển lãm ảnh Thắp sáng nụ cười Việt nam, Khai trương thư viện tìm hiểu Công ước về Quyền trẻ em (tại Cung thiếu nhi Hà Nội), các sân chơi tìm hiểu về Công ước về Quyền trẻ em.

Điều này được thể hiện nhất quán trong Hiến pháp, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, cũng như hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Đặc biệt, Luật Trẻ em năm 2016 đã quy định đầy đủ các quyền dân sự, chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế của trẻ em, phù hợp với CRC và chuẩn mực quốc tế khác về quyền con người, quyền trẻ em.

Trong nhiều năm qua, mặc dù kinh tế-xã hội còn khó khăn, Việt Nam vẫn luôn dành cho trẻ em sự quan tâm, chăm sóc đặc biệt. Cụ thể, tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi giảm ¾. Hơn bảy triệu trẻ em đã được tiêm chủng và tỷ lệ tiêm chủng cao đã giúp thanh toán bệnh bại liệt, uốn ván sơ sinh và kiểm soát được bệnh sởi. Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thấp còi giảm một nửa. Các lĩnh vực như nước sạch và vệ sinh môi trường cho trẻ em cũng đạt được nhiều tiến bộ đáng kể.

Về giáo dục, Việt Nam đạt mốc phổ cập tiểu học với cơ hội học hết bậc học này của bé trai và bé gái là như nhau. 95% trẻ em nhập học đúng tuổi, nhờ đó, số trẻ em được đến trường đạt kỷ lục trong lịch sử.

Về hành lang pháp lý, Hiến pháp Việt Nam năm 2013 là một bước tiến bộ về bảo đảm quyền trẻ em, với một chương quy định về quyền con người và các điều khoản cụ thể về quyền trẻ em. Tiếp theo, các điều khoản trong Hiến pháp, Luật Trẻ em năm 2016 đã đưa ra một khung pháp lý nền tảng nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền cho mọi trẻ em với các điều khoản phù hợp hơn với Công ước về Quyền trẻ em.

Việt Nam hiện đang đối mặt với “những thách thức ở chặng cuối cùng” trong việc không để lại bất cứ trẻ em hay người chưa thành niên nào ở lại phía sau. Những cam kết của năm 1989 chỉ có thể được hoàn thành khi tất cả các Chính phủ và các công dân đề cao quyền trẻ em. Đồng thời, tất cả các em đều có thể đề xuất ý kiến, nguyện vọng thực hiện quyền của mình. Việt Nam cần phải giải quyết một cách dứt điểm những vấn đề trên để thực hiện tốt các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của LHQ nhằm giúp kinh tế, xã hội nước nhà phát triển đúng hướng.

Cục trưởng Cục Trẻ em, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Đặng Hoa Nam cho rằng, trước những nguy cơ, thách thức hiện hữu, tất cả các bên liên quan cần biến cam kết thành hành động mạnh mẽ hơn. Trước hết, các cơ quan chức năng cần tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung một số quy định cho phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, như: Xem xét nâng độ tuổi trẻ em từ đủ 16 tuổi lên 18 tuổi; đưa ra quy định rõ ràng hơn để bảo vệ trẻ khỏi mọi hình thức xâm hại…

Với vai trò quản lý nhà nước về công tác trẻ em, ngành Lao động – Thương binh và Xã hội đã xây dựng, phổ biến rộng rãi tài liệu tập huấn về quy trình hỗ trợ, can thiệp đối với trẻ bị xâm hại hoặc có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi. Với sự nỗ lực, cộng đồng trách nhiệm từ nhiều phía, các quyền của trẻ em sẽ được thực thi ngày càng tốt hơn; không có trẻ nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển.